مدت زمان زیادی است که دانشمندان می‌دانند در خلال جنگ‌های بزرگ و حتی پس از خاتمه جنگ پسرهای بیشتری به دنیا می‌آیند. این پدیده اولین بار در سال ۱۹۵۴ شناسایی شد و با کودکان سفید پوست بدنیا آمده در آمریکا پس از جنگ جهانی دوم مرتبط بود. همان نتایج در سایر کشورهای متخاصم در طی جنگ جهانی دوم نیز بدست آمده است. به این اثر، اثر سرباز برگشته گفته می‌شود.

هیچ شکی نیست که پدیده‌ی سرباز برگشته واقعی است اما تا کنون کسی نتوانسته آن را به درستی توضیح دهد. اکنون شواهدی در دست است که نشان می‌دهد آن دسته از سربازان بریتانیایی که پس از جنگ جهانی اول به خانه برگشتند، بطور میانگین یک اینچ از سربازان کشته شده بلندتر بودند.

والدین بلند قد بیشتر محتمل است که فرزندان پسر داشته باشند در حالی که والدین کوتاه قد به احتمال بیشتر دختر بدنیا می‌آورند.

شاید بپرسید که تنها یک اینچ اختلاف قد چه تغییری می‌تواند ایجاد کند؟ محاسبات دقیق نشان می‌دهد که همان یک اینچ اختلاف قد (از لحاظ آماری) برای توضیح بدنیا آمدن پسرهای بیشتر در هنگام جنگ و طی چند سال بلافاصله پس از آن در بریتانیا کافی است.

یک اینچ قد بلندتر پدر احتمال پسرزایی را ۵% افزایش می‌دهد و چون حدود یک سوم مردان بریتانیایی بین ۱۵ تا ۴۰ ساله در طی جنگ جهانی اول به جبهه اعزام شده بودند، پنج درصد افزایش احتمال پسرزایی معادل افزایش میلیون‌ها پسر خواهد بود.

اینکه چرا سربازان بلندقد شانس بیشتری برای زنده ماندن داشتند چندان روشن نیست و در مورد آن فرضیه‌های زیر را می‌توان در نظر گرفت:

  • سربازان بلند قد توانایی جسمانی و احتمالاً سلامت بیشتری داشتند و بدین دلیل از جراحات و عفونت‌های جنگ بیشتر جان بدر بردند.
  • افراد بلندقد کمی باهوش‌تر از افراد کوتاه قد هستند که موجب می‌شود در ارتش بدرجات بالاتری برسند که این خود آن‌ها را از خط مقدم جبهه که خطرناک‌ترین منطقه است دورتر نگه می‌دارد.
  • و احتمال آخر اینکه بلندقدها هرچند بدلیل داشتن جثه بزرگتر بیشتر احتمال دارد تیر بخورند، اما فضای بیشتری در بدن خود دارند که میتواند مورد اصابت تیر قرار گیرد بدون آنکه زخم کشنده‌ای ایجاد شود.

منبع:

The returning soldier effect I: Why are more boys born during and after wars?

Big and tall soldiers are more likely to survive battle: a possible explanation for the ‘returning soldier effect’ on the secondary sex ratio