آتریس یا افعی بته‌ای گونه‌ای از افعی سمی است که در نواحی استوایی آفریقای سیاه (بجز آفریقای جنوبی) یافت می‌شود. این گونه به دلیل اینکه همیشه باید در جنگل‌های بارانی زندگی کند توزیع یکنواختی ندارد.

آتریس یا افعی بته‌ای

این مار در یک نمونه‌ی جالب از فرگشت همگرا شباهت‌های زیادی به افعی‌های روزن‌دار درختی آسیایی دارد. در حال حاضر ده گونه از این مار زیبا شناخته شده است.

اندازه‌ی این مار تقریباً کوچک است و در حالت بلوغ طول آن به ۴۰ سانتیمتر و حداکثر به ۷۸ سانتیمتر می‌رسد. تمامی گونه‌ها یک سر عریض و مثلثی دارند که از گردن‌شان متمایز است. کنج چشم مار نیز مشخص است و پوزه‌ی آن عریض است.

زهر افعی بته‌ای باعث درد، تورم، تجربه‌ی نزدیک به مرگ و مشکلات انعقاد خون می‌گردد. این افعی همانطور که از نامش پیداست روی درخت‌ها زندگی می‌کند ولی برخی اوقات نیز نزدیک زمین یافت می‌شود.

فرگشت همگرا

فرگشت همگرا برآمدن ویژگی‌ای یکسان از ویژگی‌های سلف متفاوت در گونه‌های متفاوت از دودمان‌های فرگشتی متفاوت است. به بیان مفصل‌تر هنگامی که فشارهای فرگشتی یکسان بر دو گونه‌ی زیستی متفاوت اعمال می‌شود و منجر می‌شود که خصیصه‌های یکسانی برای پاسخ به این فشارهای فرگشتی پیدا آید فرگشت همگرا صورت گرفته‌است؛ با این شرط که خصیصه‌های سلفی که خصیصه‌ی خلف از آنها بر آمده‌است در دو گونه‌ی زیستیِ مورد نظر متفاوت باشند. مثلاً در گونه‌ی نخست خصیصه‌ی الف مبدل به خصیصه‌ی ج شود. و در گونه‌ی دوم خصیصه‌ی ب مبدل به خصیصه‌ی ج شود. اگر خصیصه‌های خلف یکسان باشند یعنی مثلاً اگر در هر دو گونه‌ی زیستی خصیصه‌ی الف به خصیصه‌ی ج منجر شود فرگشت موازی صورت گرفته است.

مراجع:

Atheris

The Most Gorgeous Snake Species In The World

Convergent evolution