شاید به نظر برسد که خاطرات انسان ثابت و غیرقابل تغییر هستند. این خاطرات هستند که ما را می‌سازند. بسیاری از انسان‌ها خودشان را مجموعی از خاطرات‌شان می‌دانند. امروزه شواهد قوی وجود دارد که نشان می‌دهند خاطرات بسیار پیچیده، قابل تغییر و گول‌زننده هستند. ما می‌توانیم چیزهایی را بیاد بیاوریم که در واقعیت هیچ وقت اتفاق نیفتاده‌اند یا جزئیات خاطرات‌مان را تا حد زیادی تغییر دهیم. فکر می‌کنید چه مقدار از خاطرات‌تان واقعی و چه مقدارشان توهم است؟

ذهن انسان تلقین‌پذیر است و خاطرات بی‌خطر، شرم‌آور و ترسناک را به روش‌های مختلفی خلق می‌کند. حافظه کاذب یک فرآیند روانشناسی است که در آن شخص چیزی را به یاد می‌آورد که در واقع اتفاق نیفتاده است. حافظه کاذب معمولاً در موارد قانونی مربوط به سوء استفاده جنسی دوران کودکی مورد توجه قرار می‌گیرد. بعنوان مثال در برخی موارد، روانپزشکان به صورت عمدی یا سهوی در ذهن افراد خاطراتی را ایجاد می‌کنند.

سندروم حافظه کاذب نیز شرایطی است که هویت و روابط شخص با خاطراتی تحت تأثیر قرار می‌گیرد که اشتباه هستند ولی شخص عمیقاً به آن‌ها باور دارد. همه‌ی ما دارای خاطراتی هستیم که دقیق نیستند ولی در سندروم حافظه کاذب، خاطرات شخص تأثیر عمیقی بر روی شخصیت و سبک زندگی او می‌گذارند. این سندروم مخرب است چون در این حالت شخص از مواجهه با شواهدی که خاطراتش را به چالش می‌کشند اجتناب می‌کند. این وضعیت می‌تواند به خراب کردن زندگی شخص منجر شود چون نمی‌تواند با مشکلات واقعی زندگی‌اش روبرو شود.

اما چرا ذهن ما این خاطرات را خلق می‌کند؟ شاید این این کلاهبرداری ذهن بدین خاطر باشد که خلق خاطرات، آسان‌تر از بررسی و آنالیز دقیق رخدادهای گذشته است. در واقع برای مغز راحت‌تر است که اطلاعات اشتباه به ما بدهد چون بازیابی واقعیات به تلاش بیشتری نیاز دارد. به یاد داشته باشید که «اگر چیزی را به یاد می‌آورید دلیل بر درست بودن آن نیست».

مراجع:

False Memories

False memory

False memory syndrome

New Research Shows Why People Believe False Information