پیشینه‌ی تاریخی مصرف قلیان به قرن‌های گذشته برمی‌گردد و منشا آن از ایران باستان و هند بوده است و مصرف آن در جهان رو به افزایش است. با وجود اینکه سیگار کشیدن از نظر عرفی یک عادت نامطلوب تلقی می‌شود ولی دید عموم به قلیان تا حد زیادی اینگونه نیست و کمتر مضر پنداشته می‌شود. شاید دلیل اینکه بسیاری از مردم قلیان کشیدن را خیلی بد نمی‌دانند در تعداد مصرف آن نهفته باشد. یک فرد سیگاری معمولاً روزی چند بار سیگار مصرف می‌کند درحالیکه قلیان بیشتر در گروه دوستان و در زمان تفریح و به صورت تفننی استعمال می‌شود. با این اوصاف شاید مقایسه قلیان و سیگار و اینکه کدام بیشتر ضرر دارد اندکی دشوار باشد ولی در ادامه با ارائه‌ی فکت شیت این دو ماده، ما به مقایسه آن‌ها از نظر مواد شیمیایی مضر و بیماری‌های مربوط به آن‌ها می‌پردازیم.

مقایسه قلیان و سیگار: فکت شیت

واقعیت این است که یک جلسه قلیان کشیدن ضرر بسیار بیشتری از کشیدن یک عدد سیگار دارد. در تحقیقی که دانشکده علوم سلامت دانشگاه پیتسبرگ در مقایسه قلیان و سیگار انجام شد مشخص شد که یک بار قلیان کشیدن در مقایسه با یک عدد سیگار ۱۲۵ برابر دود، ۲۵ برابر قطران، ۲٫۵ برابر نیکوتین و ۱۰ برابر مونوکسید کربن دارد.

همچنین کشیدن قلیان خطرات بیماری‌های مشابهی با سیگار دارد که عبارتند از:

  • سرطان دهان
  • سرطان ریه
  • سرطان معده
  • سرطان مری
  • کاهش عملکرد ریه
  • کاهش باروری

قطران

قطران یا تار به موادی گفته می‌شود که معمولاً صمغ‌مانند، قهوه‌ای یا سیاه و چسبناک هستند و ترکیب‌های آلی حاصل از مواد مختلفی مانند زغال‌سنگ (قطران زغال‌سنگ)، چوب (قطران چوب)، نفت خام یا تورب هستند.

نیکوتین

نیکوتین یک ترکیب آلی نیتروژن‌دار است که بیشتر در گیاهانی مانند تنباکو و در اندازه‌های کمتر در گوجه‌فرنگی، سیب‌زمینی، بادمجان و فلفل‌سبز یافت می‌شود. ۰٫۳ تا ۵ درصد گیاه خشک تنباکو را نیکوتین می‌سازد و یک زهر اثرگذار بر سامانه عصبی است که در بسیاری از حشره‌کش‌ها به کار می‌رود. نیکوتین در اندازه‌های کمتر یک انگیزنده‌های زیستی (محرک‌های زیستی) است و سبب اعتیاد و بسیاری از ویژگی‌های روانی دود تنباکو است.

مراجع:

Hookahs

One hookah tobacco smoking session delivers 25 times the tar of a single cigarette