پروانه شفاف یا پروانه‌ی بال شیشه‌ای (glasswing butterfly) با نام علمی Greta oto همانطور که از نام آن پیداست دارای بال‌های شفافی می‌باشد. زیستگاه این پروانه در مکزیک تا پاناما و کلمبیا گسترده است و می‌تواند فواصل بسیار زیادی را مهاجرت کند.

پروانه شفاف

پروانه شفاف

دلیل شفافیت بال پروانه شفاف

عرض بال‌های پروانه‌ی بال شیشه‌ای بین ۵٫۶ تا ۶٫۱ سانتیمتر می‌باشد. بافت بین عروق این پروانه مانند شیشه است چون رگه‌های رنگینی که در دیگر پروانه‌ها وجود دارد را ندارد. کناره‌ی بال‌های پروانه قهوه‌ای تیره و بدن آن نیز سیاه می‌باشد. تصاویر میکروسکوپ الکترونی روبشی از بال این پروانه نشان می‌دهد که نانوپیلار (نانوستون) های اتفاقی بر روی بال آن وجود دارد. شفافیت بال پروانه شفاف به دلیل سه خاصیت آن می‌باشد: اولین جذب پایین نور مرئی توسط ماده‌ی تشکیل دهنده‌ی بال‌ها، دوم پراش کم نور عبوری از بال‌ها و سوم انعکاس کم نور برخوردی به سطح بال‌ها.

پوست بدن پروانه

سطح بدن دارای پوششی ویژه است که در دوران رشد پس جنینی و به هنگام پوست اندازی به شدت تحت تأثیر اعمال فیزیولوژیک مختلف قرار می‌گیرد. پوست بدن بر عکس کرم‌ها و نرم‌تنان از استحکام و مقاومت زیادی برخوردار است. بررسیهای بافت‌شناسی پوست که به‌وسیله میکروسکوپ نوری انجام شده نشان می‌دهد که پوست از دو لایه مشخص یکی یاخته‌های روپوستی و دیگری لایه کوتیکول تشکیل می‌شود. پوست بدن بطور کلی وظایف زیر را انجام می‌دهد:

  • بدن را در برابر عوامل فیزیکی و مکانیکی مختلف محیط مانند زرهی محافظت می‌کند.
  • از تبخیر آب بدن که در زندگی حشرات دارای اهمیت ویژه‌ای است جلوگیری کرده و مانع نفوذ مواد سمّی و خارجی به بدن می‌شود.
  • حشره را در برابر تغییرات بیش از اندازه گرمای محیط محافظت می‌کند.

تولید مثل پروانه

در پروانه جنین به صورت رشد نیافته‌ای از تخم درمی‌آید و در ظاهر به کرم های حلقوی می‌ماند. این لاروها طی پوست اندازیهای متوالی رشد می‌کنند و سرانجام محفظه‌هایی در دیواره بدن پدید می‌آید و قرصک‌های شفیره‌ای آغاز به پیدایش می‌کنند. این دیسکها جوانه‌های درونی هستند که بعدها زائده‌های جانور بالغ مانند بال‌ها، پاها و قطعات دهانی جدید از آنها حاصل می‌شوند. تغییر شکل لارو کرمی شکل به جانور بالغ در درون پیله انجام می‌شود. در این مرحله محفظه‌هایی که محتوی قرص‌های شفیره‌ای هستند باز می‌شوند و زواید بدن جانور بالغ کم‌کم ظاهر می‌شوند.

مراجع:

Greta oto

Butterfly