دسته: خواب

اثرات ارتفاع بر روی انسان: حداکثر ارتفاعی که انسان می‌تواند در آن زندگی کند چقدر است؟

اثرات ارتفاع بالا بر روی انسان چشمگیر هستند. درصد اشباع اکسیژن در هموگلوبین تعیین کننده‌ی میزان اکسیژن در بدن است. پس از اینکه بدن انسان به ارتفاع حدود ۲۱۰۰ متر از سطح دریا می‌رسد غلظت اکسی‌هموگلوبین شروع به افت می‌کند. بدن انسان می‌تواند به صورت کوتاه مدت و بلند مدت با این شرایط انطباق یابد و کمبود اکسیژن را جبران نماید. اما یک حد برای انطباق بدن وجود دارد: ارتفاع بالای ۸۰۰۰ متر. این ارتفاع را ناحیه‌ی مرگ می‌نامند. در این ارتفاع بدن نمی‌تواند با شرایط خو بگیرد. بسیاری از مرگ‌های ایجاد شده در این ناحیه یا در اثر مشکلات فیزیکی ایجاد می‌شوند یا در اثر استرس و تصمیمات اشتباه ناشی از آن. قرار گرفتن طولانی مدت در ناحیه‌ی مرگ بدون داشتن اکسیژن کمکی باعث نرسیدن اکسیژن، از دست رفتن هوشیاری و در نهایت مرگ می‌شود.

اثرات ارتفاع بر روی انسان حداکثر ارتفاعی که انسان می‌تواند در آن زندگی کند چقدر است؟

بررسی‌ها نشان داده‌اند حدود ۱۴۰ میلیون انسان که در ارتفاعات بیش از ۲۵۰۰ متر زندگی می‌کنند به مقدار اکسیژن کمتر عادت می‌کنند. در ایالات متحده با افزایش ارتفاع محل زندگی، میزان چاقی کمتری مشاهده شده است. همچنین دلیل نرخ بالای خودکشی در ارتفاعات بالا هنوز مشخص نیست.

انسان‌ها توانسته‌اند به مدت ۲ سال در ارتفاع ۵۹۵۰ متر زندگی کنند که بالاترین رکوردی است که برای تحمل دائم ارتفاع ثبت شده است. در ارتفاعات بالای ۷۵۰۰ متر خوابیدن دشوار شده، هضم غذا تقریباً غیر ممکن می‌شود و خطر مشکلات ریوی و مغزی به طور چشمگیری افزایش می‌یابد. در این وضعیت، بدن سیستم هاضمه را محدود کرده و به جای آن بیشتر بر قلب و ریه متمرکز می‌شود. در ارتفاعات بالا، قلب سریع‌تر می‌زند و حجم خون پمپاژ شده توسط قلب افزایش می‌یابد.

برای ورزشکاران، اثرات ارتفاع بالا متناقض هستند. برای حرکات انفجاری (مانند دو ۴۰۰ متر، پرش، پرش سه گام و …)، کاهش فشار اتمسفری باعث می‌شود مقاومت اتمسفری کمتری وجود داشته باشد و عملکرد ورزشکاران در این ارتفاعات بهتر شود. برای ورزش‌های استقامتی (دوهای ۸۰۰ متر و بالاتر) به دلیل کاهش اکسیژن، عملکرد ورزشکار در ارتفاعات بالا تضعیف می‌شود.

(بیشتر…)

بیشتر

آیا از نزدیک تلویزیون دیدن چشم را ضعیف می‌کند؟

“انقد نزدیک تلویزیون نشین کور میشی”. این جمله را به احتمال زیاد در دوران کودکی خود شنیده‌اید. شاید حتی فواصلی از یک تا چند متر را نیز ذکر کرده باشند که باید با تلویزیون حفظ کنید. اما آیا این قضیه واقعیت دارد و از نزدیک تلویزیون دیدن چشم را ضعیف می‌کند؟

زیاد تلویزیون دیدن مضر است ولی فاصله‌ی چشم با صفحه‌ی تلویزیون تأثیری بر روی ضعیفی چشم‌ها نمی‌گذارد. ریشه‌ی این افسانه به دهه‌ی ۱۹۶۰ برمی‌گردد که شرکت جنرال الکتریک تلویزیون‌های رنگی جدیدی را روانه‌ی بازار کرد که مقادیر تابش آن‌ها بیش از حد بود. این تابش در حد ۱۰۰ هزار برابر مقداری بود که از سوی مراجع سلامت، ایمن تشخیص داده شده بود. جنرال الکتریک در نهایت تلویزیون‌های معیوب را جمع‌آوری و تعمیر کرد ولی بدنامی آن تا به امروز باقی مانده است. از آن زمان به بعد تلویزیون‌های تولید شده تابش مضری تولید نکرده‌اند.

(بیشتر…)

بیشتر

۱۰ روش برای تقویت حافظه

مغز در واقع هیچگاه خاطرات را فراموش نمی‌کند بلکه آن‌ها را به مانند کامپیوتر درون خود نگه می‌دارد. مشکل اصلی فراموشی در واقع به زمانی مربوط می‌شود که ما نمی‌توانیم به این اطلاعات دسترسی پیدا کنیم. مغز نیز به مانند دیگر اعضای بدن نیازمند ورزش و تمرین است. به کمک مواد غذایی نیز می‌توان قدرت حافظه را بهبود بخشید. در ادامه ما روش‌هایی را برای تقویت حافظه ارائه می‌کنیم.

۱- خوردن سویا

استروژن‌های گیاهی طبیعی که در سویا وجود دارد می‌توانند بر روی گیرنده‌های استروژن در مغز، مخصوصاً گیرنده‌های موجود در هیپوکامپوس تأثیر بگذارند. این قسمت مغز ناحیه‌ی حیاتی حافظه‌ی ما را تشکیل می‌دهد. تحقیقات نشان داده‌اند کسانی که در رژیم غذایی خود سویای زیادی مصرف می‌کنند حافظه‌ی کلامی و غیرکلامی بالا و انعطاف‌پذیری ذهنی بیشتری پیدا می‌کنند.

۲- مصرف مواد معدنی

مطالعات نشان می‌دهند که کاهش مقدار مصرف آهن اثر قابل توجهی بر روی ضریب هوشی و عملکرد شناختی انسان می‌گذارد. این بدین خاطر است که کمبود آهن باعث کم شدن سطح هموگلوبین می‌شود که اثر منفی بر روی رسیدن اکسیژن به مغز می‌گذارد. همچنین آهن نقش مهمی در انتقال سیگنال‌های مغز دارد. کمبود روی نیز باعث اختلال حافظه می‌شود. روزانه ۷ تا ۹ میلی‌گرم روی مصرف کنید. این ماده در گوشت قرمز و بادام زمینی یافت می‌شود.

۳- نوشیدن قهوه

قهوه می‌تواند عملکرد ذهن و حافظه را تقویت کند چون نواحی زیادی از مغز را تحریک کرده و بی‌خوابی، انگیختگی، روحیه و تمرکز را تنظیم می‌کند. تحقیقات نشان داده‌اند که نوشیدن قهوه قبل از امتحان عملکرد حافظه را بهتر می‌کند. بهتر است مصرف این نوشیدنی به صورت منظم باشد و در مصرف آن افراط نشود. (بیشتر…)

بیشتر

۸ راه ساده برای رفع بی‌خوابی

با وجود اینکه دلایل زیادی برای بی‌خوابی ذکر شده است، شاید کسی به‌ وسیله‌ی نسخه‌های پزشک به خواب برود و خود را درمان کند. ولی این فایده‌ای نخواهد داشت چون بعد از قطع نسخه‌ی دکتر دوباره بی‌خوابی به سراغش می‌آید و این بار به جای دنبال خواب گشتن باید دنبال قرص‌ها بگردد.

پس این ۸ راه را امتحان کنید:

  1. سعی کنید یک رویه و زمان مشخص برای خواب داشته باشید. در همان زمان مشخص به رختخواب بروید و در زمان مشخص دیگری از رخت خواب بلند شوید حتی اگر کل دیشب را نتوانسته‌اید بخوابید.
  2. نوشیدنی‌ها و یا خوردنی‌های حاوی کافئین را ترک کنید، یا اگر نمی‌توانید حداقل ۵ ساعت قبل از خواب از آن‌ها استفاده نکنید.
  3. گر خوابتان نمی‌برد بلند شوید کتابی بخوانید یا به موسیقی‌های آرامش بخش گوش دهید. اما اصلا حتی به فکر استفاده از اینترنت یا تلویزیون نیفتید.
  4. غذا‌های سالم بخورید و مرتب ورزش کنید. غذاهای با میزان شکر و نمک بالا متابولیسم بدن شما را به هم می‌ریزند و خواب را برایتان سخت می‌کنند.
  5. هر گونه فکر را از سرتان بیرون کنید حتی به اینکه شما بی‌خواب هستید هم فکر نکنید، زیرا فکر به بی‌خوابی خود باعث بی‌خوابی می‌شود. حتما دیده‌اید که شب قبل از کنکور یا قبل از یک مصاحبه‌ی کاری به خواب نمی‌روید و دچار بی‌خوابی می‌شوید؟ پس فکر‌ها را از خود دور کنید.
  6. تاریخ‌دانان می‌گویند که اجداد ما خوابشان را تقسیم می‌کردند. آن‌ها برای ۳ یا ۴ ساعت می‌خوابیدند و سپس بلند می‌شدند. برای مدت ۱ یا ۲ ساعت کاری انجام می‌دادند و دوباره به خواب می‌رفتند و بقیه‌ی خوابشان را می‌کردند. پس زیاد نگران نباشید شما هم اگر مثل اجدادتان نیمه شب بیدار شدید، بر خیزید کتابی بخوانید یا کارهای دیگری انجام دهید و سپس به رختخواب بروید.
  7. تنفس عمیق، تکنیک‌های تن آرامی و … می‌توانند به شما در داشتن خوابی عمیق کمک کنند.
  8. با دیگران درباره مشکل بی خوابی خود حرف بزنید. سعی کنید که مشکلات و نگرانی‌های خود را با دیگران در میان بگزارید این طور سبک‌تر می‌شوید و راحت‌تر به خواب می‌روید.

(بیشتر…)

بیشتر

کم خوابی باعث افزایش وزن می‌شود

کسب خواب کافی فقط عامل نیرو دادن و روحیه بخشیدن به شما نیست بلکه می‌تواند میزان تغذیه و وزن شما را نیز کنترل کند. کم خوابی با پرخوری ارتباطی مستقیم دارد. دو هورمون به نام‌های گرلین و لپتین که گرسنگی را کنترل می‌کنند از خواب تاثیر می‌پذیرند.

هورمون گرلین اشتها را افزایش می‌دهد و هورمون لپتین عملی عکس آن دارد و اشتها را کاهش می‌دهد. در حالت کم خوابی غلظت گرلین بدن بالا می‌رود و لپتین به شدت کاهش پیدا می‌کند که باعث افزایش گرسنگی و اشتهای فرد می‌شود. از طرفی دیگر کم خوابی پروسه‌ای را در بدن کلید می‌زند که باعث می‌شود غلظت لیپیدی به نام اندوکانابینوئید در خون افزایش پیدا کند. این لیپید در مغز تاثیری مشابه ماری‌جوانا دارد و عمل غذا خوردن را خصوصاً در عصر بسیار لذت بخش می‌کند. البته این ماده اشتها را برای تیپ خاصی از غذاها افزایش می‌دهد، مثل کیک و شکلات و چیپس.

در واقع افرادی که کم خوابی دارند در قیاس با کسانی که نرمال می خوابند (۸ ساعت) به طور تقریبی روزانه ۳۰۰ کالری بیشتر انرژی دریافت می‌کنند.

(بیشتر…)

بیشتر

دمای بهینه اتاق برای خوابیدن چه دمایی است؟

معمولاً گفته می‌شود خوابیدن در اتاق‌های سرد باعث کابوس دیدن می‌شود. این مسئله یک افسانه است و مبنای علمی ندارد. بر اساس بررسی‌های انجام شده دمای بهینه اتاق برای خوابیدن بین ۱۶ تا ۲۰ درجه‌ی سانتیگراد است. بهترین راه این است که دمای اتاق را پایین نگهداشته و از پتو استفاده کنید. اگر گرم‌تان شد پتو را از روی خود کنار بزنید. در سرد کردن اتاق زیاده روی نکنید چون دمای کمتر از ۱۵ درجه می‌تواند خوابیدن شما را با مشکل مواجه کند و بدن‌تان باید تلاش زیادی کند تا به تعادل برسد. در تابستان نیز که پایین نگهداشتن دمای اتاق سخت‌تر است بهتر است از پتو و روکش استفاده نکنید و بجای آن دما را خیلی پایین نیاورید. (بیشتر…)

بیشتر

مراحل خواب

آیا از اینکه خواب نمی‌بینید تعجب می‌کنید؟ واقعیت این است که اگر خواب کافی در دوره‌های زمانی مناسب داشته باشید و دارو یا الکل یا مواد مخدر استفاده نکنید حتماً خواب می‌بینید فقط پس از بیدار شدن آن را به یاد نمی‌آورید. مراحل خواب عبارتند از:

مرحله‌ی اول

در این مرحله ما در حال آماده شدن برای خوابیدن هستیم و وارد حالت آلفا و تتا می‌شویم و دوره‌های رویا را تجربه می‌کنیم که تقریباً شبیه به خیال‌پردازی‌های حالت بیداری ما هستند با این تفاوت که در حال شروع خواب هستیم. این مراحل خیلی جالب هستند. زمانیکه ما شروع به وارد شدن به فاز تتا می‌کنیم در واقع وارد فازی شده‌ایم که یک دوره‌ی کوتاه بین بیداری و خواب است. این معمولاً حدود ۵ تا ۱۰ دقیقه طول می‌کشد. تحقیقات نشان داده‌اند که حدود ۷ دقیقه طول می‌کشد که ما خوابمان ببرد هرچند که ممکن است شما زودتر یا دیرتر از این مدت زمان به خواب فرو روید.

مرحله‌ی دوم

مرحله‌ی دوم خواب حدود ۲۰ دقیقه طول می‌کشد. در این مرحله مغز شروع به تولید دوره‌های بسیار کوتاه فعالیت امواج مغزی سریع و منظم می‌کند که به آن دوک‌های خواب گفته می‌شود. دمای بدن در این مرحله شروع به افت کرده و ضربان قلب شروع به کاهش می‌کند.

مرحله‌ی سوم

امواج مغزی عمیق و آرام که با نام امواج دلتا شناخته می‌شوند در این مرحله شروع می‌شوند. این یک حالت گذرا بین خواب سبک و خواب بسیار عمیق است.

مرحله‌ی چهارم

به این مرحله برخی اوقات خواب دلتا می‌گویند چون امواج دلتا در این مرحله ایجاد می‌شوند. مرحله‌ی دلتا یک مرحله‌ی خواب عمیق است که حدود ۳۰ دقیقه طول می‌کشد. راه رفتن در خواب و شب‌ادراری معمولاً در پایان مرحله‌ی چهارم خواب اتفاق می‌افتند.

مرحله‌ی پنجم: حرکت تند چشم در خواب

بیشتر خواب دیدن‌ها در این مرحله رخ می‌دهد که به آن مرحله‌ی “حرکت تند چشم در خواب” یا REM گفته می‌شود. این مرحله همانطور که از نام آن پیداست همراه با حرکت چشم، افزایش نرخ تنفس و افزایش فعالیت مغزی می‌باشد. در این مرحله با وجود اینکه فعالیت مغز افزایش می‌یابد عضلات ارادی شروع به استراحت و رفع خستگی می‌کنند. عضلات ارادی عضلاتی هستند که برای حرکت دادن آن‌ها باید تصمیم بگیرید مثلا دست‌ها و پاها ولی حرکت دادن عضلات غیرارادی دست شما نیست مثلاً عضله‌ی قلب و روده. این عضلات خودشان حرکت می‌کنند.

در فرآیند خوابیدن همیشه تمامی این مراحل خواب به صورت متوالی و منظم پیش نمی‌روند و ممکن است از یک مرحله به مرحله‌ی دیگر برگشته و به صورت چرخشی بین مراحل جابجا شوید. اگر مدت زمان خواب ما کوتاه باشد نمی‌توانیم به مراحل خواب عمیق رسیده و سلامتی خود را حفظ کنیم. (بیشتر…)

بیشتر

عطسه کردن در حین خواب غیرممکن است

عطسه کردن یک واکنش به محرک‌های خارجی است که از طریق موهای دماغ گذشته و به مخاط بینی می‌رسند. یک دلیل رایج دیگر که به آن عطسه‌ی نوری گفته می‌شود زمانی است که شخص به طور ناگهانی در معرض تابش نور قرار می‌گیرد. در این حالت اعصاب موجود در مخاط بینی سیگنال‌هایی به مغز در مورد مهاجم‌های بیرونی می‌فرستند و مغز هم سیگنال‌هایی به صورت، گلو و سینه می‌فرستد و آن‌ها هم هوا را با فشار از دهان و بینی به بیرون می‌فرستند تا مهاجم‌ها رانده شوند.

ما در واقع در حین خواب بیشتر مستعد عطسه کردن هستیم چون زمانی که دراز می‌کشیم غشای مخاطی متورم می‌شوند ولی چون معمولاً جریان هوا یا حرکت برای فرستادن غبار یا ذرات دیگر در حین خواب وجود ندارد این غشا برخلاف حالت بیداری با محرک‌های زیادی تماس ندارد.

تا اینجا احتمال اینکه در خواب عطسه کنیم کم شده است ولی بدن حالتی دارد که ما را در حالت استراحت حفظ کند. به این حالت REM یا حرکت تند چشم در خواب گفته می‌شود. در این وضعیت انتقال دهنده‌های عصبی خاموش می‌شوند تا حتی اگر محرک‌های خارجی به کار خود در داخل دماغ ادامه دهند عصب‌ها سیگنال‌های واکنشی خود را به مغز نفرستند.

با این احتساب عطسه کردن در حین خواب غیرممکن است ولی این امکان وجود دارد که اگر محرک‌های خارجی به اندازه‌ی کافی وجود داشته باشند شخص از خواب بیدار شود. (بیشتر…)

بیشتر

خواب کافی در شبانه‌روز چند ساعت است؟

این باور در بین بیشتر انسان‌ها پذیرفته شده است که برای داشتن خواب کافی یک انسان بالغ باید در شبانه‌روز بین هفت تا هشت ساعت به صورت مداوم بخوابد. تحقیقات زیادی به خطرات کم خوابی پرداخته‌اند. واقعیت این است که این باور هشت ساعت خواب پیوسته برای بازیابی بدن نه تنها باعث ایجاد استرس در کسانی است که کمتر می‌خوابند بلکه متغیرهای رایج الگوی خواب و پیشینه‌ی تاریخی آن را نیز در نظر نگرفته است. در واقع تعداد و ساعات خوابیدن در شبانه‌روز برای افراد مختلف متفاوت است. برای برخی افراد ممکن است خواب چند مرحله‌ای مناسب‌تر باشد. برخی افراد مشهوری که خواب چندمرحله‌ای داشته اند و شب‌ها در حد چهار ساعت می‌خوابیده‌اند عبارتند از لئوناردو داوینچی، توماس ادیسون، نیکولا تسلا، باکمینستر فولر و مارگارت تاچر. پس اگر پس از چند ساعت خواب شبانه از خواب بیدار شدید اصلاً نگران نباشید و این نشانه‌ی کم‌خوابی نیست بلکه می‌تواند کاملاً نرمال باشد. (بیشتر…)

بیشتر

تنبلی نوجوانان

بسیاری از والدین از تنبلی نوجوانان می‌نالند و از اینکه فرزند نوجوان‌شان کارهایی که به او سپرده می‌شود را انجام نمی‌دهد شاکی هستند. آن‌ها مشاهده می‌کنند که نوجوانان بهانه آورده و کارها را با تاخیر انجام می‌دهند. آن‌ها معمولاً دوست دارند تنها و در رختخواب باشند و یا با تلفن همراه خود سرگرم باشند. واقعیت این است که این رفتار بخش طبیعی از فرآیند رشد آن‌ها بوده و طبیعی است. نوجوانان معمولاً در انتخاب کارهایی که انجام می‌دهند انگیزه‌های خودشان را دارند و به همین دلیل ممکن است خیلی از کارهایی که از آن‌ها خواسته می‌شود را انجام ندهند. بررسی‌ها نشان می‌دهند این رفتار لزوما به معنای تنبل بودن آن‌ها نیست بلکه ترجیح می‌دهند کارهایی که به آن علاقه دارند را انجام دهند و انگیزه زیادی برای انجام کارهای دیگر ندارند.

تنبلی نوجوانان

در تحقیقاتی که بر روی دلایل و علل تنبلی نوجوانان انجام شده مشخص شده است که والدین و معلمان درک درستی از اوضاع نوجوانان ندارند. زمان آموزش صبح فشار زیادی به نوجوانان وارد کرده و باعث ایجاد مشکل کم‌خوابی می‌شود و آن‌ها برای جبران کم‌خوابی نوجوانان زمان بیشتری را در رختخواب می‌گذرانند. زمانی که در سیستم‌های آموزش و پرورش برای مدرسه انتخاب می‌شوند معمولاً بدترین زمان برای یادگیری بوده و فشار زیادی به آن‌ها وارد می‌کند. مطالعات نشان داده که زمان بعدازظهر همیشه برای عملکرد تحصیلی بچه‌ها بهتر بوده و بچه‌ها در آن انگیزه و تلاش بیشتری نشان می‌دهند. با توجه به اینکه بسیاری از نوجوانان تا دیروقت بیدار بوده و صبح‌ها دیرتر از خواب بیدار می‌شوند شاید بهتر باشد برخی از کارهای‌شان را بعدازظهر انجام دهند.

مسئله‌ی مهم دیگر انگیزه‌ی نوجوانان برای انجام کارهای‌شان می‌باشد. یک تحقیق در سال ۲۰۰۳ نشان داد که مغز نوجوانان در مرحله‌ای است که در حال رشد بوده و انگیزه‌های آن‌ها برای انجام کارهای‌شان هنوز به مرحله‌ی تکامل نرسیده است. به همین دلیل ممکن است دنبال کارهایی آسان و با پاداش زیاد باشند و کارهای که از آن‌ها خواسته می‌شود را در اولویت قرار نهند. نوجوانان به یکباره از مرحله‌ی کودکی عبور کرده تغییرات هورمونی و شیمیایی بدن آن‌ها که باعث این رشد ناگهانی می‌شود در حین خواب ترشح می‌یابند و این توضیح می‌دهد که چرا نوجوانان به خواب بیشتری نیاز دارند. (بیشتر…)

بیشتر