دسته: پزشکی

آیا خوردن یک سیب در روز شما را از دکتر بی‌نیاز می‌کند؟

یک ضرب‌المثل انگلیسی وجود دارد که می‌گوید «خوردن یک سیب در روز شما را از دکتر بی‌نیاز می‌کند».

آیا خوردن یک سیب در روز شما را از دکتر بی‌نیاز می‌کند؟

اولین استفاده‌ی ثبت شده‌ی این ضرب‌المثل به دهه‌ی ۱۸۶۰ در ولز برمی‌گردد و به طور عمومی بیان می‌کند که مصرف سیب یا میوه‌ها و سبزیجات برای سلامت مفید است. عبارت اصلی آن بدین صورت بوده است: «موقع رفتن به رختخواب یک سیب بخور و نون دکترا رو آجر کن». اصطلاح امروزی آن اولین بار در سال ۱۹۲۲ استفاده شده است.

آیا این ادعا از نظر علمی دقیق است؟ در ادامه به بررسی این موضوع می‌پردازیم.

(بیشتر…)

بیشتر

آیا از نزدیک تلویزیون دیدن چشم را ضعیف می‌کند؟

“انقد نزدیک تلویزیون نشین کور میشی”. این جمله را به احتمال زیاد در دوران کودکی خود شنیده‌اید. شاید حتی فواصلی از یک تا چند متر را نیز ذکر کرده باشند که باید با تلویزیون حفظ کنید. اما آیا این قضیه واقعیت دارد و از نزدیک تلویزیون دیدن چشم را ضعیف می‌کند؟

زیاد تلویزیون دیدن مضر است ولی فاصله‌ی چشم با صفحه‌ی تلویزیون تأثیری بر روی ضعیفی چشم‌ها نمی‌گذارد. ریشه‌ی این افسانه به دهه‌ی ۱۹۶۰ برمی‌گردد که شرکت جنرال الکتریک تلویزیون‌های رنگی جدیدی را روانه‌ی بازار کرد که مقادیر تابش آن‌ها بیش از حد بود. این تابش در حد ۱۰۰ هزار برابر مقداری بود که از سوی مراجع سلامت، ایمن تشخیص داده شده بود. جنرال الکتریک در نهایت تلویزیون‌های معیوب را جمع‌آوری و تعمیر کرد ولی بدنامی آن تا به امروز باقی مانده است. از آن زمان به بعد تلویزیون‌های تولید شده تابش مضری تولید نکرده‌اند.

(بیشتر…)

بیشتر

برخی افراد بدون اثر انگشت به دنیا می‌آیند

یک جهش ژنتیکی بسیار نادر وجود دارد که به آن آدرماتوگلیفیا گفته می‌شود و در آن تعداد بسیار کمی از افراد بدون اثر انگشت متولد می‌شوند. در واقع تنها چهار خانواده در جهان وجود دارند که این بیماری را دارند.

برخی افراد بدون اثر انگشت به دنیا می‌آیند

این بیماری در هفته‌ی بیست و ششم رشد جنین ایجاد می‌شود و در زمان تولد کاملاً مشخص است. کسانی که این مشکل را دارند هیچوقت اثر انگشت در نمی‌آورند و نوک انگشتان آن‌ها کاملاً صاف است.

کسانی که آثار انگشت ندارند علاوه بر این مشکل اغلب دچار تاول پوستی، کیست‌های صورت و نداشتن غدد عرق در دست و پای‌شان هستند.

دو شرایط نادر دیگر نیز وجود دارند که منجر به ناهنجاری در اثر انگشت می‌شوند. این بیماری‌ها سندروم ناگلی و بیماری دی‌پی‌آر هستند. این دو بیماری باعث ضخیم شدن برجستگی‌های دست و پا می‌شوند و عملکرد غده‌های عرق را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند.

(بیشتر…)

بیشتر

چرا پیاده‌روی برای مغز مفید است؟

احتمالا می‌دانید پیاده‌روی به طور کل برای بدن بسیار  مفید است. ولی این فایده صرفاً برای قلب و ماهیچه ها نیست. محققان دریافته‌اند که ضربات و فشاری که در حین پیاده‌روی به پا وارد می‌آید امواجی را از طریق شریان‌ها صادر می‌کند که می تواند به طور قابل توجهی جریان خون صادره به مغز را افرایش دهد.

در واقع تا قبل از این اعتقاد عموم بر این بود که جریان خون صادره به مغ به صورت کاملا غیر ارادی و توسط بدن تنظیم می‌شود و از تغییرات فشار خون در اثر ورزش و فعالیت اثر نمی‌پذیرد.

در مطالعه ی اخیر در دانشگاه مکزیکو هایلند محققان از امواج اولترا ساند (فراصوت) استفاده کردند تا به وسیله‌ی  آن سرعت خون  در شریان کاروتید داخلی و همچین قطر شریان‌های مسیر در هر لحظه را اندازه‌گیری کنند.

این آزمایش بر روی ۱۲ جوان سالم در دو حالت ایستاده و در حال حرکت با سرعت ۱ متر در ثانیه انجام شد. طی این آزمایش تاثیر عمیق پیاده‌روی بر جریان خون مغزی مشخص شد.

نکته‌ی جالب این جاست که پیاده‌روی در این موضوع تاثیر بسیار بیشتری نسبت به فعالیتی مثل دوچرخه سواری دارد که هیچ ضربه‌ای به پا وارد نمی‌کند. در واقع مطالعات اخیر این موضوع را نمایان می‌کنند که میزان جریان خون مغز بسیار داینامیک بوده و از فشار آئورت و پالس‌های برگشتی از فشار پا تاثیر می‌پذیرد.

(بیشتر…)

بیشتر

زن و شوهری با دو نژاد مختلف که دوقلوهای سیاه و سفید بدنیا می‌آورند

آلیسون اسپونر و همسرش دین دورانتز تاکنون دوبار دوقلوهای سیاه و سفید بدنیا آورده‌اند که یکی از آن‌ها سفید پوست و یکی سیاه پوست است. این زوج پس از گذشت ۷ سال از تولد اولین بچه‌های دوقلوی‌شان، با شگفتی مشاهده کردند که بچه‌های دوقلویی دوم‌شان نیز مثل بار اول دارای دو رنگ پوست متفاوت هستند که احتمال آن ۱ در ۵۰۰ هزار است. قبل از بدنیا آمدن دوقلوهای دوم، آشنایان فقط در مورد وقوع این رخداد برای بار دوم، شوخی می‌کردند و اصلاً فکر نمی‌کردند باز هم اتفاق بیفتد.

زن و شوهری با دو نژاد مختلف که دوقلوهای سیاه و سفید بدنیا می‌آورند

این فرآیند ژنتیکی زمانی رخ می‌دهد که دو تخمک متفاوت با اسپرم‌های مختلفی بارور شوند. در دوقلوهای همسان، فرزندان از یک تخمک بوجود می‌آیند.

(بیشتر…)

بیشتر

ورزش کردن باعث می‌شود ضربان قلب در حالت استراحت کمتر شود

شاید افراد تصور کنند ضربان قلب بالا به معنی سلامت بیشتر قلب است ولی در واقع ممکن است عکس این قضیه صادق باشد. ضربان قلب میگل ایندوریان دوچرخه‌سوار معروف در حالت استراحت ۲۸ بار در دقیقه است. این دوچرخه سوار پنج بار پشت سر هم توردوفرانس را برنده شده است. در واقع می‌توان گفت ورزش کردن باعث می‌شود ضربانِ قلب در حالت استراحت کمتر شود و هر چه سخت‌تر تمرین کنید ضربان قلب در حالت استراحت بیشتر کاهش می‌یابد.

ورزش باعث می‌شود قلب بزرگ‌تر شود و بنابراین بتواند خون بیشتری را با هر تپش پمپاژ کند. افرادی که ورزش می‌کنند می‌توانند تپش قلب خود را در حالت استراحت به ۲۰ تا ۳۰ بار در دقیقه کاهش دهند. به عبارت دیگر می‌توانید با ورزش کردن بازده کاری قلب‌تان را افزایش دهید.

ورزش کردن تنها عاملی نیست که باعث کاهش ضربانِ قلب شما در حالت استراحت می‌شود بلکه عوامل موروثی نیز در این قضیه نقش دارند. یعنی این امکان وجود دارد که شما به صورت ارثی ضربانِ قلب پایینی در حالت استراحت داشته باشید.

در ورزش نیز ضربان قلب پایین به معنای آمادگی بدنی بیشتر نیست و عوامل دیگری در این مسئله نقش دارند. متوسط ضربان قلب افراد بین ۶۰ تا ۸۰ بار در دقیقه است. علاوه بر وراثت و تمرین ورزشی، بیماری نیز بر ضربان قلب تأثیر می‌گذارد. افرادی که ضربان قلب پایینی در حالت استراحت دارند باید برای اطمینان از نداشتن بیماری‌های قلبی و عروقی باید تحت معاینه‌ی پزشک قرار گیرند.

بر طبق تحقیقات انجام شده افرادی که به طور متوسط روزانه ۱ گرم روغن ماهی استفاده می‌کنند می‌توانند طی دو هفته ضربان قلب خود را به اندازه‌ی ۶ بار در دقیقه کاهش دهند. روغن ماهی به قلب کمک می‌کند که واکنش بهتری به عصب واگوس بدهد که کنترل کننده‌ی ضربانِ قلب است.

(بیشتر…)

بیشتر

زنان به دوز بالاتری از مُسکن احتیاج دارند

نتایج مطالعات یک گروه تحقیقاتی در گرجستان نشان می‌دهد که چرا بیماران زن به دوز بسیار بالاتری از مورفین نسبت به مردان نیاز دارند. تفاوت های مغزی بین زنان و مردان در پاسخ آنها نسبت به مُسکن تاثیر بسزایی دارد.

وقتی میکرو گلیاها (سلول‌های ایمنی دستگاه عصبی) بلاک می‌شوند زنان و مردان پاسخ یکسانی در برابر مسکن‌های شبه‌افیونی دارند. درد مزمن از شایع‌ترین مشکلات سلامتی است که از هر چهار نفر معمولا یک نفر به آن مبتلا می‌شوند و بیشترین شیوع را نیز در قشر میانسال دارد. زنان بیشتر از مردان در معرض انواع درد مزمن از جمله میگرن و سندرم خستگی مزمن و … هستند.

اثبات شده است میکروگلیاها یک سیستم اسکن سریع و پیچیده شکل می‌دهند که به طور سریع به آسیب پاسخ می‌دهد. مورفین علاوه بر رسپتوری (دریافت کننده) که روی سلول‌های عصبی دارد به رسپتورش روی میکروگلیا نیز متصل می‌شود که این رسپتور “TLR4” نامیده می‌شود.

پژوهشگران نشان دادند وقتی مورفین به “TLR4” روی نوروگلیا متصل می‌شود، این سلول‌ها به شدت با اثر ضددردی مورفین مقابله می‌کنند.

در طی این پاسخ التهابی میکروگلیاها در زن و مرد تراکم یکسانی دارند ولی در جنس زن فعالیت بسیار بالاتری دارند که باعث می‌شود خانم‌ها دو برابر آقایان به مسکن نیاز داشته باشند.

(بیشتر…)

بیشتر

بوسیدن گوش بچه می‌تواند به شنوایی او آسیب بزند

گوش بچه تنها جای بدن اوست که بوسیدن آن می‌تواند به او صدمه بزند. بوسیدن گوش یک مکش قوی در گوش ایجاد می‌کند که نه تنها ممکن است باعث از دست رفتن همیشگی شنوایی او شود بلکه احتمال دارد مشکلاتی را برای شنوایی او ایجاد کند؛ مشکلاتی مثل صدای زنگ در گوش و حساسیت آن به صدا.

بچه‌ها به خاطر کوچک بودن مستعد آسیب‌های شنوایی از طریق گوش هستند و دلیل آن این است که کانال گوشش‌شان کوچک‌تر است. کودک در این وضعیت به خاطر درد گوشش گریه می‌کند ولی از دست رفتن شنوایی ممکن است تا سال‌های بعد شناسایی نشود.

مکش شدید در اثر بوسیدن باعث می‌شود پرده‌ی گوش زنجیره‌ی سه استخوان کوچک داخل گوش را بکشید. سومین استخوان که زینی شکل است حرکت کرده و باعث ایجاد اغتشاش در سیال گوش داخلی می‌گردد.

(بیشتر…)

بیشتر

احتمال ابتلا به ایدز

آیا امکان ابتلا به ایدز در یک رابطه‌ی دهانی وجود دارد؟ احتمال ایدز گرفتن در رابطه‌ی جنسی چقدر است؟ سوالات از این دست خیلی متداول هستند. با ما همراه باشید تا احتمال گرفتن ایدز در شرایط مختلف را با هم بررسی کنیم. لازم به ذکر است که اعداد ذکر شده قطعی نیستند و مناقشاتی در مورد آن‌ها وجود دارد ولی ابزار خوبی برای درک خطر ابتلا به ایدز هستند. توجه داشته باشید که احتمال کم به معنی ایمن بودن نیست. با توجه به تأثیرات مرگباری که این بیماری بر روی سلامت شخص می‌گذارد باید احتمالات کم را هم در نظر گرفت.

احتمال ابتلا به ایدز در تماس‌های غیرجنسی

انتقال خون از نظر احتمال ابتلا، قطعی‌ترین و خطرناک‌ترین راه ابتلا به ایدز است و با فاصله‌ی بسیار زیادی از دیگر رقیب‌هایش در صدر قرار گرفته است. احتمال گرفتن ایدز در انتقال خون ۹۰ درصد است. از هر ۱۰ بار تماس خون شخص سالم با خون فرد آلوده ۹ بار شخص سالم ایدز می‌گیرد.

استفاده از سرنگ مشترک

این کار بیشتر در بین معتادات تزریقی رواج دارد و جالب است که از هر ۱۴۹ مورد استفاده از سرنگ مشترک تنها یک مورد انتقال ایدز صورت می‌گیرد.

فرو رفتن سوزن و سنجاق

اگر سوزن یا سنجاق در بدن فرد آلوده فرو رود و سپس وارد بدن شخص سالم گردد احتمال ابتلای شخص به ایدز از حالت قبلی باز هم کمتر بوده و از هر ۳۳۳ بار تنها ۱ بار انتقال ایدز صورت می‌گیرد. این نشان می‌دهد که نگرانی برای انتقال ایدز از طریق استفاده از سوزن ته‌گرد در محل کار تقریباً بی مورد است.

گاز گرفتن، تف انداختن یا پرتاب مایعات بدن

احتمال ایدز گرفتن از طریق مایعات بدن (بجز خون) و حتی استفاده‌ی مشترک از اسباب‌بازی‌های جنسی بسیار ناچیز بوده و می‌توان از آن صرفنظر کرد.

احتمال ایدز گرفتن در روابط جنسی

رابطه دهانی

احتمال ایدز گرفتن در رابطه‌ی دهانی برای شخص ارائه دهنده، کمتر از ۱ در ۲۵۰۰ مورد و برای شخص گیرنده تقریباً صفر است.

رابطه واژنی

ریسک این رابطه با میزان درآمد مردم در کشورها و نیز جنسیت رابطه دارد. خطر ابتلا به ایدز برای کشورهای مرفه کمتر است و در کشورهای فقیر برای مردان بیشتر از زنان است درحالیکه در کشورهای مرفه برای زنان بیشتر است. در رابطه واژنی برای یک زن سالم با مرد آلوده در کشورهای با سطح درآمد بالا ۱ در ۱۲۵۰ مورد و در کشورهای با درآمد کم ۱ در ۳۳۳ مورد، انتقال صورت می‌گیرد. خطر ایدز گرفتن برای مردان سالم با زنان آلوده در کشورهای با درآمد بالا ۱ در ۲۵۰۰ و در کشورهای با درآمد کم ۱ در ۲۶۳ می‌باشد. لازم به ذکر است که این اعداد برای حالتی است که کاندوم استفاده نمی‌شود.

رابطه مقعدی

خطر ابتلا به ایدز از طریق رابطه مقعدی برای شخص فاعل در صورتی که ختنه شده باشد ۱ در ۹۰۹ مورد و در صورتی که ختنه نشده باشد ۱ در ۱۶۱ مورد است. این خطر در صورت انزال برای شخص مفعول ۱ در ۷۰ و در صورت عدم انزال ۱ در ۱۵۴ است. پس می‌توان گفت خطر برای شخص مفعول بیشتر بوده و ختنه نبودن و انزال احتمال انتقال را زیاد می‌کند. در واقع ختنه کردن احتمال انتقال ایدز را در مردان دگرجنس‌گرا (علاقمند به جنس مخالف) ۶۰ درصد کمتر می‌کند. همچنین به طور متوسط رابطه‌ی مقعدی خطرناک‌تر از رابطه‌ی واژنی می‌باشد.

در پایان لازم به ذکر است که استفاده از کاندوم خطر ابتلا به ایدز از طریق رابطه‌ی جنسی را تا ۸۰ درصد کمتر می‌کند.

(بیشتر…)

بیشتر

در هنگام اعتصاب غذا چه اتفاقی برای بدن می‌افتد؟

اعتصاب غذا به طور معمول در اعتراض به وضعیت موجود و غالباً در زندان‌ها رخ می‌دهد. یک تیم ۴۰ نفره‌ی پزشکی بر روی تغییرات بدن در هنگام اعتصاب غذا مطالعه کرده‌اند. در هنگام اعتصاب غذا چه اتفاقی برای بدن رخ داده و متخصصان پزشکی برای مقابله با آن چه کاری انجام می‌دهند؟

افرادی که در ابتدای اعتصاب غذا از سلامت جسمانی خوبی برخوردارند با شروع آن، طی ۶ تا ۸ هفته‌ی اول، با خطر مرگ کمی مواجه هستند ولی کسانی که در ابتدا سوء تغذیه دارند ممکن است طی سه هفته بمیرند.

اگر شخص از نوشیدن مایعات نیز سرباز زند نابودی بدنش بسیار سریع اتفاق می‌افتد و احتمال مرگش بین ۷ تا ۱۴ روز زیاد است، مخصوصاً در ماه‌های گرم سال.

درد گرسنگی دائمی نیست. در شروع اعتصاب غذا، درد گرسنگی معمولاً بعد از دو یا سه روز از بین می‌رود. پس از سه روز بدن شروع به استفاده از پروتئین ماهیچه‌ها می‌کند تا گلوکز و قند مورد نیاز سوخت و ساز سلول‌ها را تأمین نماید. مقدار الکترولیت‌های مهم مانند پتاسیوم به سطح خطرناکی می‌رسد و بدن چربی و ماهیچه‌های خود را نیز از دست می‌دهد.

پس از دو هفته افرادی که اعتصاب غذا کرده‌اند ممکن است ایستادن برای‌شان سخت باشد؛ همچنین ممکن است دچار سرگیجه و بی‌حالی شدید شده و هماهنگی حرکات‌شان کم شود، ضربان قلب‌شان پایین بیاید و احساس سرما کنند.

مقدار کم ویتامین B1 پس از ۲ یا ۳ هفته به یک خطر جدی تبدیل شده و می‌تواند منجر به مشکلات عصبی شامل ضعف تشخیص، کاهش بینایی و ناتوانی در حرکت شود.

پس از یک ماه گرسنگی کشیدن یا زمانیکه بیش از ۱۸ درصد وزن بدن کاهش می‌یابد مشکلات شدید و دائمی پزشکی بوجود می‌آید. ممکن است نوشیدن آب بسیار سخت شده، حس شنوایی و بینایی از کار افتاده، نفس کشیدن دشوار شده و اعضای داخلی بدن از کار بیفتند.

اعتصاب غذای بالای ۴۵ روز به احتمال زیاد به دلیل مشکلات قلبی یا عفونت شدید به مرگ می‌انجامد.

بعلاوه‌ی آسیب‌های جسمی که در اثر اعتصاب غذا ایجاد می‌شوند، تغییرات روانی نیز باعث رفتارهای تکانشی و پرخاشگرانه می‌شوند. این رفتار پرخاشگرانه باعث می‌شود احتمال اینکه شخص تا زمان مرگ به اعتصاب ادامه دهد بالا برود.

حتی پس از پایان اعتصاب غذا، خوردن غذا و مایعات می‌تواند خطرات جدی به همراه داشته باشد چون تغییرات سوخت و ساز بدن در حین اعتصاب، می‌توانند خیلی عمیق باشند. در این وضعیت مایعات و مواد غذایی باید با دقت و کنترل زیادی وارد بدن شخص شوند.

(بیشتر…)

بیشتر