دسته: پزشکی

موش صحرایی برهنه در برابر سرطان مصون است

اگر انسان قرار بود با توجه به اندازه‌ی بدنش مانند موش صحرایی برهنه عمر کند حداقل ۶۰۰ سال زنده می‌ماند. این پستاندار آفریقایی به مدت ۳۰ سال زندگی می‌کند و سرطان نیز نمی‌گیرد.

موش صحرایی برهنه سرطان نمی‌گیرد

محققان دانشگاه روچستر نیویورک دریافتند که بافت فراسلولی در موش‌های صحرایی برهنه غنی از ماده‌ای است که جلوی رشد سرطان را می‌گیرد. این ماده هیالورونان گفته می‌شود که به صورت یک روانکار در بدن عمل می‌کند. این موش بیشتر عمر خود را در زیر زمین می‌گذراند و احتمالا به شکلی فرگشت یافته است که بتواند در تونل‌ها خود را فشرده کند. این ماده‌ی روانکار علاوه بر کمک به موش مول برای خزیدن درون تونل‌ها مقاومت به سرطان نیز ایجاد می‌کند.

بررسی‌ها نشان داده‌اند که حذف شدن این ماده‌ی روانکار از بدن موش‌های مول باعث می‌شود تومورها در بدن آن‌ها رشد کنند ولی بافت‌هایی که دارای این ماده بودند در برابر سرطان مصون بودند.

برای اینکه بتوان ماده‌ی هیالورونان را در بدن انسان نیز ایجاد کرد باید تمامی سلول‌ها دستکاری شوند که فعلاً غیرعملی و خطرناک است هرچند که ممکن است برای درمان بیماری‌های دیگر مربوط به مفاصل زانو مفید باشد. (بیشتر…)

بیشتر

قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان متعلق به زنی ایرانی

  • قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان متعلق به زنی ایرانی
  • زن ایرانی دارای قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان

سال ۱۳۸۹ در شهر سوخته در سیستان و بلوچستان اسکلتی کشف شد که دارای یک گوی در حفره‌ی چشمش بود. در نگاه اول این گوی از جنس قیر طبیعی مخلوط با چربی حیوانی بود که به نظر می‌رسید که به عنوان چشم مصنوعی استفاده شده است. این چشم که قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان محسوب می‌شود دارای سیم‌های طلایی با قطر کمتر از نیم میلیمتر بود تا ظاهری شبیه به مویرگ به آن بدهند.

قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان متعلق به زنی ایرانی

اسکلت یافته شده با چشم مصنوعی که در حفره‌ی چشمش قرار داشت.

بررسی‌های بیشتر نشان داد که اسکلت متعلق به زنی ۳۰ ساله است که ۵۰۰۰ سال پیش در شهر سوخته زندگی می‌کرده است. بازسازی چهره‌ی این زن به کمک محققان ایتالیایی و با استفاده از جدیدترین روش‌های کامپیوتری مورد استفاده در علوم انسان‌شناسی و دیرینه‌شناسی انجام شد. به نظر می‌رسید که این زن از طبقه‌ی بالای جامعه و در واقع یک کاهن بوده است.

زن ایرانی دارای قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان

چهره‌ی بازسازی شده‌ی کاهن ایرانی ۳۰ ساله، دارای قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان

(بیشتر…)

بیشتر

لکونیشیا: نقاط و خطوط سفید ناخن

لکونیشیا عبارتی پزشکی است که برای نقاط و خطوط سفید و شیری رنگ روی ناخن‌ها استفاده می‌شود. دلیل اصلی این مشکل صدمه به ساختار ناخن در هنگام تشکیل آن است.

لکونیشیا نقاط و خطوط سفید ناخن

لکونیشیا بی‌ضرر است و عموماً در اثر صدمات کوچکی مانند ضربه خوردن یا گاز گرفتن ناخن ایجاد می‌شود. معمولاً گفته می‌شود که این مشکل در اثر کمبود کلسیم ایجاد می‌شود ولی در واقعاً اینگونه نیست و ارتباطی با کمبود مواد غذایی یا مشکلات بدن ندارد. این نقاط سفید ناخن با رشد ناخن از بین می‌روند هرچند که کمبود مواد غذایی می‌تواند باعث بازگشت آن‌ها شود. قرار گرفتن در معرض سرمای شدید نیز احتمالاً می‌تواند باعث ایجاد این نقاط شود. (بیشتر…)

بیشتر

فکت شیت چاقی و اضافه وزن

چاقی و اضافه وزن به یکی از بزرگ‌ترین مسائل عصر ما خصوصاً در کشورهای پیشرفته تبدیل شده است. در ادامه فکت‌هایی را در مورد این معضل مطرح می‌کنیم.

فکت‌های کلیدی چاقی و اضافه وزن

  • چاقی از سال ۱۹۸۰ در جهان دوبرابر شده است.
  • در سال ۲۰۱۴، بیش از ۱٫۹ میلیارد نفر بزرگسال، ۱۸ سال و بیشتر اضافه وزن داشتند و از بین این‌ها ۶۰۰ میلیون نفر چاق بودند.
  • ۳۹% از بزرگسالان ۱۸ سال و بالاتر در سال ۲۰۱۴ اضافه وزن داشتند و ۱۳% آن‌ها چاق بودند.
  • بیشتر جمعیت جهان در کشورهایی زندگی می‌کنند که اضافه وزن و چاقی تلفات بیشتری نسبت به لاغری می‌دهد.
  •  در سال ۲۰۱۳ حدود ۴۲ میلیون کودک زیر ۵ سال اضافه وزن داشته یا چاق بودند.
  • چاقی قابل پیش‌گیری است.

تعریف چاقی و اضافه وزن چیست؟

اضافه وزن و چاقی به عنوان تجمع چربی اضافی و غیرعادی تعریف می‌شود که ممکن است سلامتی را تهدید کند. شاخص توده‌ی بدنی (BMI) یک شاخص ساده‌ی وزن-به-قد است که معمولاً برای دسته‌بندی اضافه وزن و چاقی در بزرگسالان استفاده می‌شود. این شاخص به صورت وزن شخص بر حسب کیلوگرم تقسیم بر قد بر حسب متر به توان ۲ می‌باشد. تعریف اضافه وزن و چاقی به صورت زیر است:

  • اگر شاخص توده‌ی بدنی شما بزرگ‌تر یا مساوی ۲۵ باشد اضافه وزن دارید.
  • اگر شاخص توده‌ی بدنی شما بزرگ‌تر یا مساوی ۳۰ باشد شما چاق هستید.

عوارض چاقی و اضافه وزن

افزایش شاخص توده‌ی بدن عوارضی برای سلامتی بهمراه خواهد داشت که عبارتند از:

  • بیماری‌های قلبی و سکته که دلیل اصلی مرگ در سال ۲۰۱۲ بود؛
  • دیابت؛
  • فشار زیاد به ماهیچه‌ها و مفاصله و بیماری‌های مربوط به آن‌ها
  • برخی سرطان‌ها (تخمدان، سینه و روده‌ی بزرگ)

با افزایش وزن، خطر این بیماری‌ها افزایش می‌یابد.

پیشگیری از چاقی و اضافه وزن

  • افراد برای جلوگیری از چاقی و اضافه وزن می‌توانند موارد زیر را رعایت کنند:
  • دریافت کمتر انرژی با مصرف کمتر غذاهای چرب و شیرین
  • افزایش مصرف سبزی، میوه، غلات، حبوبات و مغزها
  • فعالیت فیزیکی منظم (۶۰ دقیقه در روز برای کودکان و ۱۵۰ دقیقه در هفته برای بزرگسالان) (بیشتر…)
بیشتر

آتش گرفتن خود به خود انسان

برای قرن‌ها بسیاری ادعا کرده‌اند که انسان‌ها می‌توانند به طور ناگهانی و غیرمنتظره آتش بگیرند. این فرآیند آتش گرفتن خود به خود انسان گفته می‌شود و در کتاب‌های زیادی مطرح شده ولی همچنان مرموز باقی مانده است. چارلز دیکنز یکی از شخصیت‌های خود را در رمان خانه‌ی متروکه اینگونه از بین می‌برد. ژوناس دیپون نیز در کتابی به نام آتش گرفتن خودبخودی بدن انسان مواردی از این رخداد را بررسی می‌کند.

آتش گرفتن خود به خود انسان

آتش گرفتن خود به خود انسان در واقع فرآیند آتش‌گیری اعضای بدن انسان زنده (یا شخصی که تازه مرده است) بدون وجود یک عامل مشخص خارجی است. مورادی گزارش شده‌اند که شرایط و باقیمانده‌ی قربانیان، حاکی از این رخداد داشته است.

مطالعات علمی پزشکی قانونی توضیحاتی برای این پدیده ارائه داده است. موارد ثبت شده در این ارتباط مشترکاتی داشته‌اند که عبارتند از:

  1. قربانیان به طور دائم الکل مصرف می‌کرده‌اند
  2. آن‌ها معمولاً زنان مسن هستند
  3. بدن به طور خودبخود آتش نگرفته است بلکه یک ماده‌ی مشتعل با آن تماس گرفته است
  4. دست‌ها و پاها معمولاً کنده می‌شوند
  5. آتش آسیب کمی به وسایل قابل احتراقی رسانده است که در تماس با بدن بوده‌اند
  6. احتراق بدن خاکسترهای چرب و گندیده‌ای بر جای گذاشته است که بوی بسیار زننده‌ای داشتنه‌اند.

برخی‌ها این فرآیند را غیرممکن دانسته و در توضیح خود بیان می‌کنند که چرا این فرآیند در جاهای عمومی و بیرون از خانه اتفاق نمی‌افتد. برخی نظریه‌ها نیز سعی در توضیح این مسئله داشته‌اند که آتش گرفتن بدون منبع خارجی هم می‌تواند اتفاق بیفتد ولی برخی پیشنهادات بیان می‌کنند که آتش گرفتن خود به خود در واقع دارای یک منبع خارجی است. توضیحاتی که برای این فرآیند ارائه شده است را در ادامه بررسی می‌کنیم.

  • برایان دانینگ، محقق پدیده‌های غیرطبیعی بیان می‌کند که احتراق‌های خودبخودی در واقع مواقع نادری هستند که مرگ طبیعی برای فرد اتفاق افتاده و در ادامه توسط یک منبع نزدیک احتراق فرد آتش می‌گیرد.
  • تقریباً تمامی موارد آتش گرفتن خود به خود انسان برای افرادی اتفاق افتاده است که به دلیل پیری یا چاقی مشکل عدم تحرک داشته‌اند و از سلامت کمی برخوردار بوده‌اند. قربانیان احتمال مرگ بالایی در حین خواب داشته‌اند و قادر به حرکت کردن پس از آتش گرفتن نبوده‌اند.
  • سیگار معمولاً به عنوان منبع آتش دیده می‌شود. خاموش کردن نادرست دخانیات دلیل یک چهارم مرگ‌های در اثر آتش‌سوزی در آمریکاست. دلایل طبیعی مانند حمله‌ی قلبی ممکن است منجر به مرگ شده و افتادن سیگار بر روی شخص می‌تواند باعث آتش گرفتن لباس‌هایش شود. آتش گرفتن لباس‌ها می‌تواند باعث آتش گرفتن چربی‌های زیر پوست شود و سوختن برای مدت زیادی ادامه یابد.
  • جان آبراهامسون پیشنهاد می‌کند که گوی آذرخش می‌تواند باعث احتراق خودبخود بدن انسان شود. این حالت خیلی نادر است ولی ذغال شدن اعضای بدن در تعدادی از برخوردهای صاعقه توضیح خوبی برای این مکانیزم هستند. گوی آذرخش یا آذرخش گلوله‌ای پدیده‌ای است که اغلب در هنگام توفان‌های تندری به‌صورت توده‌ای از هوا با تابش شدید به شکل کره به‌مدت چند لحظه دیده می‌شود. دانشمندان درحال ساختن مدلی آزمایشگاهی برای توصیف این پدیده هستند.
  • برایان جی. فورد پیشنهاد می‌کند که افزایش میزان کتون‌ها در بدن که در اثر مصرف الکل زیاد و رژیم غذایی کم کربن ایجاد می‌شود تولید استون می‌کند که بسیار اشتعال‌پذیر است و می‌تواند باعث احتراق خودبخود شود.
  • سندروم استیونز-جانسون بیماری است که در موارد شدید آن، پوست به خاطر مواد سمی، اثرات آنتی‌بیوتیک‌ها و مسکن‌ها ظاهری شبیه به سوختگی و تاول شدید پیدا می‌کند و می‌تواند کشنده باشد.

سند علمی وجود ندارد که نشان دهد آتش گرفتن خود به خود انسان قطعاً وجود دارد ولی با توجه به موارد ذکر شده سناریوهایی نیز برای رخ دادن آن وجود دارد. برخی اوقات نیز توضیحات منطقی برای این موارد وجود دارد ولی توسط بازماندگان و رسانه‌ها نادیده گرفته می‌شوند. (بیشتر…)

بیشتر

پیبالدیسم

پیبالدیسم شرایطی نادر است که در اثر نبود سلول‌های ملانوسیت در نواحی مشخصی از پوست و مو ایجاد می‌شود. سلول‌های ملانوسیت رنگدانه‌ی ملانین را تولید می‌کنند که در رنگ مو، چشم و پوست نقش دارد. نبود ملانوسیت‌ها باعث می‌شود تکه‌هایی از پوست و مو روشن‌تر از حالت عادی باشند. تقریباً در ۹۰ درصد مواقع افراد یک تکه‌ی سفید مو در جلوی موهای‌شان سرشان دارند. ابروها، مژه‌ها و پوست زیر این کاکل نیز ممکن است بدون رنگ باشند.

در بیشتر مواقع اندازه و تعداد این نواحی بدون رنگ زیاد نمی‌شود ولی احتمال آفتاب‌سوختگی و سرطان پوست در اثر مواجهه‌ی زیاد با آفتاب در آن‌ها زیادتر است. این مسئله تأثیر دیگری بر روی سلامت این افراد ندارد. پیبالدیسم تا حد زیادی به توارث مربوط می‌شود و از طریق وراثت قابل انتقال است. تمام کسانی که به این نقص دچار هستند در دوره‌ای از زندگی‌شان آن را در موها یا پوست خود و به احتمال زیاد در هر دوی آن‌ها تجربه می‌کنند.

پیبالدیسم

مادر و دختری که هر دو دارای پیبالدیسم هستند

(بیشتر…)

بیشتر

بیش از ۹۵% کسانی که بالای ۱۱۰ سال عمر می‌کنند زن هستند

بیش از ۹۵% کسانی که بالای ۱۱۰ سال عمر می‌کنند زن هستند. دلیل این امر مشخص نیست ولی احتمالاً به هورمون‌های جنسی استروژن و تستوسترون بستگی دارد. هورمون جنسی استروژن بر روی افزایش تعداد سلول‌های بنیادی خون و افزایش ظرفیت بازرویش سلول‌های بنیادی مغز تأثیر دارد. بررسی‌های جدید نشان داده‌اند که استروژن طول عمر موش‌های نر را افزایش می‌دهد. (بیشتر…)

بیشتر

افراد کوتاه قد بیشتر عمر می‌کنند

احتمال اینکه افراد کوتاه قد، عمر طولانی‌تری داشته باشند بیشتر است چون آن‌ها ژن طول عمر را دارند. نشان داده شده است که ژن طول عمر که FOXO3 نامیده می‌شود عمر موجودات را افزایش می‌دهد ولی برای اولین بار نشان داده شده است که این ژن به قد انسان‌ها نیز ربط دارد.

یک تحقیق بر روی بیش از ۸۰۰۰ نفر از افراد سالخورده‌ی آمریکایی-ژاپنی در هاوایی نشان داد که این ارتباط بین طول عمر و قد کوتاه وجود دارد. ژن FOXO3 باعث جثه‌ی کوچک‌تر در مراحل اولیه‌ی رشد و عمر کلی طولانی‌تر می‌شود. (بیشتر…)

بیشتر

فکت شیت سرطان

فکت شیت چیست؟

فکت شیت برگه‌ای است که اطلاعات و نکات کلیدی یک موضوع را بطور مختصر بیان می‌کند. در ادامه فکت شیت سرطان را مشاهده می‌کنید.

فکت شیت سرطان

سرطان یک عبارت عمومی برای گروهی از بیماری‌هاست که می‌توانند هر بخش از بدن را تحت تأثیر قرار دهند. یک تعریف سرطان ایجاد سریع سلول‌های غیرعادی است که فراتر از حدود معمول رشد می‌کنند و می‌توانند در دیگر اعضای بدن دیگر هم پخش شوند. سرطان یکی از دلایل اصلی مرگ در جهان است و در سال ۲۰۱۲ باعث مرگ ۸٫۲ میلیون نفر انسان در جهان شد. متداول‌ترین سرطان‌های مرگبار در جهان عبارتند از:

  • سرطان ریه (۱٫۵۹ میلیون مرگ)
  • سرطان کبد (۷۴۵۰۰۰ مرگ)
  • سرطان معده (۷۲۳۰۰۰ مرگ)
  • سرطان روده بزرگ (۶۹۴۰۰۰ مرگ)
  • سرطان سینه (۵۲۱۰۰۰ مرگ)
  • سرطان مری (۴۰۰۰۰۰ مرگ)

(بیشتر…)

بیشتر

دو مردمک در یک چشم، واقعیت یا افسانه؟

لیو چونگ مردی است که معمولاً از او به عنوان نمونه‌ای از انسان‌های با دو مردمک چشم نام برده می‌شود و از عکس مجسمه‌ی مومی وی که در موزه‌ی ریپلی لندن قرار دارد نیز استفاده می‌شود و در توضیحات آن آورد شده است که در سال ۹۹۵ میلادی به وزارت یک ایالت در چین رسیده است. با وجود اینکه مجسمه‌ی مومی لیو چونگ دارای چهار چشم است ولی این نمی‌تواند مدرکی برای وجود چنین بیماری باشد چون با وجود اینکه تمامی بیماری‌های مشابه ذکر شده دارای مدارک و عکس‌هایی هستند هیچ تصویر مستند پزشکی از وجود چنین بیماری‌ای وجود ندارد. شایعه بودن این مسئله باعث شد که صفحه‌ی بیماری دومردمک یا مردمک چشم دوتایی از ویکیپدیا حذف شود.

مجسمه لیو چونگ با دو مردمک در یک چشم

مردمک چشم دوتایی یا چشم شیطانی عبارتی است که در بسیاری از وبسایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی به عنوان یک فکت شگفت‌انگیز دست به دست شده است. اما واقعیت این است که وجود دو مردمک در یک چشم امکان‌پذیر نیست. برای این حالت هر کدام از مردمک‌ها باید عضله‌های تنگ کننده‌ی مجزا داشته باشند که امکان باز و بسته شدن آن را فراهم کنند. منشا این فکت غیرواقعی احتمالاً به متون قرن دوازدهم برمی‌گردد. وجود دو مردمک در یک چشم از نظر علم پزشکی غیرممکن است ولی بیماری‌هایی وجود دارد که شباهت دوری با این قضیه دارند. این بیماری‌ها عبارتند از:

  • بیماری ناهمرنگی عنبیه یا هتروکرومیا که در واقع تفاوت در رنگ عنبیه است.
  • بیماری کولوبوما که در آن یک حفره در یکی از اجزای چشم وجود دارد.
  • بیماری پلی‌کوریا بیماری بسیار نادری است که در آن دو منفذ در عنبیه چشم وجود دارد. این بیماری می‌تواند مادرزاد باشد یا اینکه یک بیماری دیگر عنبیه را تحت تأثیر قرار دهد. معمولاً بیماری‌های دیگر با این بیماری اشتباه گرفته می‌شوند. ظاهر این بیماری بسیار متفاوت است که در ادامه مشاهده می‌شود و نمی‌توان از آن به وجود دو مردمک در یک چشم تعبیر نمود.

پلی‌کوریا یا وجود دو منفذ در عنبیه

در پایان با بررسی موارد ذکر شده می‌توان گفت که چنین بیماری‌ای در پزشکی وجود ندارد و این شایعه‌ی علمی ممکن است گزارش خطایی از دیگر بیماری‌های چشم باشد.

شایعه

(بیشتر…)

بیشتر