دسته: کودکان و نوجوانان

تأثیرات مثبت بازی‌های ویدئویی بر روی یادگیری و قدرت تصمیم‌گیری

اگر شما جزو والدینی هستید که فرزندتان را از بازی‌های ویدئویی منع می‌کنید و ادعاهایی در خصوص مضر بودن این بازی‌ها شنیده‌اید بهتر است این مطلب را بخوانید. بسیاری از ادعاها در خصوص اثرات منفی بازی‌های کامپیوتری افسانه هستند و در عمل اثرات مثبت این بازی‌ها به صورت علمی نشان داده شده است. مهارت‌هایی که بازی‌های کامپیوتری به پرورش بهتر آن‌ها کمک می‌کنند در دنیای امروزه اهمیت زیادی دارند و در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

تأثیرات مثبت بازی‌های ویدئویی بر روی یادگیری و قدرت تصمیم‌گیری

تحقیقات نشان می‌دهند بازی‌های ویدئویی می‌توانند به قدرت استدلال، حرف زدن، تصمیم‌گیری، یادگیری و حتی توانایی‌های اجتماعی کودکان کمک کنند. در تحقیقی که در سال ۲۰۱۴ انجام شد نشان داده شد که بازی‌های کامپیوتری اثرات مثبت ماندگاری بر روی فرآیندهای ذهنی اساسی انسان مانند ادراک، توجه، حافظه و تصمیم‌گیری دارند. بازی‌های کامپیوتری نیازمند واکنش سریع بازیکنان، دنبال کردن موارد زیاد به طور همزمان، نگهداشتن اطلاعات زیاد در مغز و گرفتن تصمیم‌هایی در کسری از ثانیه هستند. بسیاری از این توانایی‌ها در واقع اساس هوش را تشکیل می‌دهند. در ادامه برخی یافته‌های تحقیقاتی در خصوص بازی‌های کامپیوتری ذکر می‌شوند.

(بیشتر…)

بیشتر

حافظه کاذب

شاید به نظر برسد که خاطرات انسان ثابت و غیرقابل تغییر هستند. این خاطرات هستند که ما را می‌سازند. بسیاری از انسان‌ها خودشان را مجموعی از خاطرات‌شان می‌دانند. امروزه شواهد قوی وجود دارد که نشان می‌دهند خاطرات بسیار پیچیده، قابل تغییر و گول‌زننده هستند. ما می‌توانیم چیزهایی را بیاد بیاوریم که در واقعیت هیچ وقت اتفاق نیفتاده‌اند یا جزئیات خاطرات‌مان را تا حد زیادی تغییر دهیم. فکر می‌کنید چه مقدار از خاطرات‌تان واقعی و چه مقدارشان توهم است؟

ذهن انسان تلقین‌پذیر است و خاطرات بی‌خطر، شرم‌آور و ترسناک را به روش‌های مختلفی خلق می‌کند. حافظه کاذب یک فرآیند روانشناسی است که در آن شخص چیزی را به یاد می‌آورد که در واقع اتفاق نیفتاده است. حافظه کاذب معمولاً در موارد قانونی مربوط به سوء استفاده جنسی دوران کودکی مورد توجه قرار می‌گیرد. بعنوان مثال در برخی موارد، روانپزشکان به صورت عمدی یا سهوی در ذهن افراد خاطراتی را ایجاد می‌کنند.

سندروم حافظه کاذب نیز شرایطی است که هویت و روابط شخص با خاطراتی تحت تأثیر قرار می‌گیرد که اشتباه هستند ولی شخص عمیقاً به آن‌ها باور دارد. همه‌ی ما دارای خاطراتی هستیم که دقیق نیستند ولی در سندروم حافظه کاذب، خاطرات شخص تأثیر عمیقی بر روی شخصیت و سبک زندگی او می‌گذارند. این سندروم مخرب است چون در این حالت شخص از مواجهه با شواهدی که خاطراتش را به چالش می‌کشند اجتناب می‌کند. این وضعیت می‌تواند به خراب کردن زندگی شخص منجر شود چون نمی‌تواند با مشکلات واقعی زندگی‌اش روبرو شود.

اما چرا ذهن ما این خاطرات را خلق می‌کند؟ شاید این این کلاهبرداری ذهن بدین خاطر باشد که خلق خاطرات، آسان‌تر از بررسی و آنالیز دقیق رخدادهای گذشته است. در واقع برای مغز راحت‌تر است که اطلاعات اشتباه به ما بدهد چون بازیابی واقعیات به تلاش بیشتری نیاز دارد. به یاد داشته باشید که «اگر چیزی را به یاد می‌آورید دلیل بر درست بودن آن نیست».

(بیشتر…)

بیشتر

بسیاری از تفاوت‌های دخترها و پسرها ذاتی نیستند

دخترها و پسرها آنقدرها هم که ما فکر می‌کنیم متفاوت نیستند. برای سالیان دراز محققان و روانشناسان گمان می‌کردند که دخترها و پسرها به صورت ساختاری و ذاتی با هم تفاوت دارند، مغزشان با هم فرق می‌کند، رشد و پروش دوران کودکی‌شان متفاوت است و درکی که از فضای اطراف‌شان دارند یکسان نیست. پدر و مادران نیز عمدتاً بر این باور هستند که طبیعت پسران و دختران با هم فرق دارد و یک نیروی اساسی آن‌ها را از هم جدا می‌کند.

با پیشرفت دانش، یافته‌های جدید نشان داده‌اند که بسیاری از این تفاوت‌ها را والدین در فرزندان‌شان بوجود می‌آورند. این تفاوت‌ها با رفتاری که با فرزندان می‌شود و در نتیجه ایجاد تجربیات متفاوت در آن‌ها ایجاد می‌ شوند. از آنجاییکه زندگی اثرات مهمی در ساختار اساسی مغز می‌گذارد، تجربیات مختلف، تفاوت‌های جنسیتی مختلفی در مغز افراد ایجاد می‌کند و این تفاوت‌ها ذاتی و طبیعی نیستند. بعنوان مثال توانایی درک احساسات عمیق یا پرخاشگری قابلیت‌هایی هستند که ما به جنسیت‌های مختلف فرزندان‌مان می‌دهیم، حرف‌هایی از این دست شاید برای‌تان آشنا باشد:

  • دخترم نمی‌تواند به خوبی پسر کوچکم بدود.
  • پسرم خیلی پرخاشگر است و دخترم در مقایسه با او مثل یک فرشته است.
  • از آنجاییکه پسرم احساسات زیادی را بروز نمی‌دهد پس به  اندازه دخترم احساساتی نیست. دخترم اشک‌ش دم مشک‌ش است.

والدین به صورت آگاهانه و از روی عمد این تفاوت‌ها را در بچه‌ها ایجاد نمی‌کنند بلکه میراث‌دار تفکرات قدیمی هستند. آن‌ها فکر می‌کنند پسرها ورزشکار و رقابت‌دوست هستند درحالیکه دخترها بیشتر اجتماعی و احساساتی هستند. تحقیقات نشان داده‌اند که هورمون‌ها تأثیری بر روی قوه‌ی تفکر و تصمیم‌گیری و کنترل احساسات‌مان ندارند. درحالیکه تستوسترون قبل از تولد اثر چشمگیری بر روی نقش فرد و احتمالاً جهت‌گیری جنسیتی او دارد هورمون‌های جنسیتی که در بلوغ زیاد می‌شوند و در افراد بالغ، زیاد باقی می‌مانند اثرات ناچیزی بر روی تفکر ما دارند.

بسیاری از تفاوت‌های دخترها و پسرها ذاتی نیست

علم توانسته است تفاوت‌هایی را نیز در بین جنسیت‌های مختلف کودکان نشان دهد. بعنوان مثال نشان داده شده است دختران بهتر و راحت‌تر از بیشتر پسرها می‌نویسند و پسرها توانایی جهت‌یابی فضایی بهتری دارند (مثلاً در خواندن نقشه).

(بیشتر…)

بیشتر

فرزندانی که از مادران مسن‌تر متولد می‌شوند توانایی‌های تفکری بالاتری دارند

فرزندانی که از مادران مسن‌تر متولد می‌شوند توانایی‌های تفکری بالاتری دارند در حالیکه ۴۰ تا ۵۰ سال پیش خلاف این مطلب صادق بوده است. امروزه زنان در سن بالاتری اولین فررزند خود را به دنیا می آورند و بطور متوسط فرزندان اول نتایج بهتری در آزمون‌های شناختی که توانای‌های تفکر را اندازه‌گیری می‌کنند بدست می‌آورند. شاید دلیلش این باشد که نسبت به بچه‌های بعدی توجه بیشتری از پدرو مادر خود دریافت می‌کنند.

آلیس گویسیس نویسنده این پژوهش می‌گوید «توانایی شناختی به نوبه خود بسیار اهمیت دارد، ولی اهمیت مضاعف آن در این است که معیاری برای پیش بینی موفقیت فرد در زمینه‌های تحصیلی، کاری و سلامت در آینده می باشد.»

 در گذشته مادران مسن‌تر فرزند سوم یا چهارم خود را به دنیا می‌آوردند که از نظر انرژی و منابع آن‌ها را تحت فشار قرار می‌داده است.

امروزه مادران مسن‌تر نسبت به جوان‌ترها برتری‌هایی دارند. آنها اغلب تحصیلکرده‌تر هستند و احتمال اینکه شغل مناسبی داشته باشند بالاتر و شانس سیگاری بودن‌شان کمتراست که بر رشد جنین تاثیر منفی دارد.

در سالهای ۱۹۵۸ تا ۱۹۷۰ فرزندان  ۱۰ تا ۱۱ ساله  از مادران ۲۵ تا ۲۹ ساله در مقایسه با مادران ۳۵ تا ۳۹ ساله امتیاز بالاتری  در آزمون شناختی کسب کردند درحالیکه این نتایج در سال ۲۰۰۱  برعکس شده است.

(بیشتر…)

بیشتر

کودکان فقیر بخشنده‌تر از کودکان ثروتمند هستند

در یک تحقیق که بر روی بخشندگی و فداکاری کودکان چهارساله انجام شد مشخص شد که کودکان فقیر در خانواده‌هایی که وضع مالی بدتری داشتند جوایزشان را بیشتر و راحت‌تر از کودکان خانواده‌های پول‌دارتر می‌بخشیدند.
محققان دانشگاه کالیفرنیا آزمایشی را بر روی ۷۴ کودک در سن چهار سالگی انجام دادند. در این آزمایش کودکان جوایزی دریافت می‌کردند که می‌توانستند آن‌ها را با هم معاوضه کنند. در پایان هر مرحله به آن‌ها گفته می‌شد که می‌توانند بعضی یا همه‌ی جوایزشان را به کودکان بیماری بدهند که توانایی شرکت در این آزمایش را نداشته‌اند.
اهدای جوایز به صورتی صورت می‌گرفت که محرمانه بماند بدین معنی که بچه‌ها بخشندگی ذاتی خود را نشان می‌دادند بدون اینکه آن را به دیگران نشان دهند. نتایج نشان داد که کودکان خانواده‌های فقیرتر بیشترین بخشش هدایا را داشتند.
به نظر می‌رسد که تمایل خانواده‌های مرفه برای حفظ اموال خود به گونه‌ای حساسیت اجتماعی فرزندان آن‌ها را کاهش می‌دهد.

(بیشتر…)

بیشتر

آیا هوش ارثی است و هوش بچه از مادر به ارث می‌رسد؟

در بسیاری از سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی فکت این مطلب به کرات انتشار یافته است که هوش ارثی است و هشتاد درصد هوش بچه از مادر به ارث می‌رسد. واقعیت این است که این مطلب پشتوانه‌ی علمی محکمی ندارد. در سال ۱۹۹۶ پروفسور گیلیان ترنر مقاله‌ی دو صفحه‌ای را منتشر کرد که در آن تأکید شده بود که کروموزوم X تأثیر غالبی در هوش و عملکرد هوشمندانه دارد و از آنجاییکه بچه کروموزوم X را تنها از مادر به ارث می‌برد اینگونه فرض شده است که هوش بچه غالباً توسط ژن‌های مادر تعیین می‌شود. با گذشت حدود بیست سال از انتشار این مقاله این موضوع در منابع علمی دیگری بررسی نشده و با وجود انتشار مکرر آن در وبلاگ‌ها و رسانه‌ها، توسط بیولوژیست‌ها و محافل علمی مورد پذیرش قرار نگرفته است. همچنین مشخص نیست که منشأ عدد هشتاد درصدی که برای آن ذکر شده است کجاست چون در مقاله‌ی اصلی عددی برای سهم هوش ذکر نشده است.

از دیگر ایراداتی که به این ادعا وارد است مسئله‌ی توارثی بودن هوش است. وراثت‌پذیری هوش در کودکان از حدود ۲۰ درصد شروع می‌شود و در بزرگسالی به ۸۰ درصد می‌رسد. شاید منشأ ۸۰ درصد ذکر شده در فکت ادعایی، از این یک مقاله‌ی دیگر باشد که در مجله‌ی معتبر نیچر انتشار یافته است ولی در این مقاله تنها به وراثت‌پذیری هوش اشاره شده است نه سهم ژن‌های یکی از والدین در هوش بچه. همچنین مسئله‌ی دیگری نیز که از آن غفلت شده است این است که همسرگزینی معمولاً به صورتی است که بین هوش زوجین تا حد زیادی تناسب برقرار است و زن‌های باهوش معمولاً دارای همسران با هوش بالا هستند که احتمال اینکه فرزند باهوشی داشته باشند را افزایش می‌دهد. در کل می‌توان گفت که تا حد زیادی هوش ارثی است و ممکن است ژن‌های مادر اثر غالب در تعیین آن داشته باشند ولی اینکه هشتاد درصد هوش بچه از مادر به او می‌رسد شایعه است.

(بیشتر…)

بیشتر

اینشتین تا سه سالگی قادر به تکلم نبود

آلبرت اینشتین در سال ۱۹۵۴ در نامه‌ای اذعان می‌کند: «این واقعیت دارد که والدین من نگران بودند چون من خیلی دیر شروع به حرف زدن کردم تا حدی که با یک دکتر هم مشورت کردند. دقیقاً نمی‌توانم بگویم چند سالم بود ولی مطمئنم کمتر از سه سال نداشتم»

کودکی آلبرت اینشتین

(بیشتر…)

بیشتر

کودکان از چه سنی دروغ می گویند؟

کودکان دروغ گفتن را از سن ۲ سالگی شروع می‌کنند. اولین دروغ‌هایی که کودکان یاد می‌گیرند انکار کارهای اشتباهی است که انجام می‌دهند. همچنین در سن ۳ سالگی گفتن دروغ‌های مصلحت‌آمیز یا دروغ‌های سفید را یاد می‌گیرند. اینگونه دروغ‌ها در واقع برای کمک به دیگران و مودب بودن گفته می‌شوند. بررسی‌ها نشان می‌دهند که اگر کودک انگیزه و مشوقی برای گفتن واقعیت نداشته باشد معمولاً دروغ می‌گوید حتی اگر تهدید به تنبیه شود. (بیشتر…)

بیشتر

تنبلی نوجوانان

بسیاری از والدین از تنبلی نوجوانان می‌نالند و از اینکه فرزند نوجوان‌شان کارهایی که به او سپرده می‌شود را انجام نمی‌دهد شاکی هستند. آن‌ها مشاهده می‌کنند که نوجوانان بهانه آورده و کارها را با تاخیر انجام می‌دهند. آن‌ها معمولاً دوست دارند تنها و در رختخواب باشند و یا با تلفن همراه خود سرگرم باشند. واقعیت این است که این رفتار بخش طبیعی از فرآیند رشد آن‌ها بوده و طبیعی است. نوجوانان معمولاً در انتخاب کارهایی که انجام می‌دهند انگیزه‌های خودشان را دارند و به همین دلیل ممکن است خیلی از کارهایی که از آن‌ها خواسته می‌شود را انجام ندهند. بررسی‌ها نشان می‌دهند این رفتار لزوما به معنای تنبل بودن آن‌ها نیست بلکه ترجیح می‌دهند کارهایی که به آن علاقه دارند را انجام دهند و انگیزه زیادی برای انجام کارهای دیگر ندارند.

تنبلی نوجوانان

در تحقیقاتی که بر روی دلایل و علل تنبلی نوجوانان انجام شده مشخص شده است که والدین و معلمان درک درستی از اوضاع نوجوانان ندارند. زمان آموزش صبح فشار زیادی به نوجوانان وارد کرده و باعث ایجاد مشکل کم‌خوابی می‌شود و آن‌ها برای جبران کم‌خوابی نوجوانان زمان بیشتری را در رختخواب می‌گذرانند. زمانی که در سیستم‌های آموزش و پرورش برای مدرسه انتخاب می‌شوند معمولاً بدترین زمان برای یادگیری بوده و فشار زیادی به آن‌ها وارد می‌کند. مطالعات نشان داده که زمان بعدازظهر همیشه برای عملکرد تحصیلی بچه‌ها بهتر بوده و بچه‌ها در آن انگیزه و تلاش بیشتری نشان می‌دهند. با توجه به اینکه بسیاری از نوجوانان تا دیروقت بیدار بوده و صبح‌ها دیرتر از خواب بیدار می‌شوند شاید بهتر باشد برخی از کارهای‌شان را بعدازظهر انجام دهند.

مسئله‌ی مهم دیگر انگیزه‌ی نوجوانان برای انجام کارهای‌شان می‌باشد. یک تحقیق در سال ۲۰۰۳ نشان داد که مغز نوجوانان در مرحله‌ای است که در حال رشد بوده و انگیزه‌های آن‌ها برای انجام کارهای‌شان هنوز به مرحله‌ی تکامل نرسیده است. به همین دلیل ممکن است دنبال کارهایی آسان و با پاداش زیاد باشند و کارهای که از آن‌ها خواسته می‌شود را در اولویت قرار نهند. نوجوانان به یکباره از مرحله‌ی کودکی عبور کرده تغییرات هورمونی و شیمیایی بدن آن‌ها که باعث این رشد ناگهانی می‌شود در حین خواب ترشح می‌یابند و این توضیح می‌دهد که چرا نوجوانان به خواب بیشتری نیاز دارند. (بیشتر…)

بیشتر

اسکارلت تیمپتون و گربه‌اش

اسکارلت تیمپتون زمانی که فقط ۱۰ ماهه بود به علت بیماری سرطان نادری که داشت در کلینیک مایو در مینه‌سوتا تحت جراحی قرار گرفت و دست چپش برداشته شد تا از سرطان رهایی یابد. این گربه‌ی کوچک به نام داک نیز زمانی که می‌خواسته است خودش را گرم کند دستش در تسمه‌ی فن موتور خودرو گیر کرده و صدمه‌ی شدید دیده بود. داک در کمپ حیوانات والی در سن جاسینتو نگهداری می‌شد. زمانی که والدین اسکارلت گربه را می‌بینند تصمیم می‌گیرند که سرپرستی آن را به عهده گرفته و آن را برای کریسمس به او هدیه بدهند. به گفته‌ی مادر اسکارلت، اسکارلت و داک با هم دوستان خوبی شده‌اند.

اسکارلت تیمپتون سرطان گربه

(بیشتر…)

بیشتر