دسته: شایعات و توهمات

مرد مرموز شیطان و دنی بوی

داستان مرد مرموز شیطان (Satan’s Sphinx) یکی از داستان‌هایی است که در شبکه‌های اجتماعی مطرح شده است و داستان مرتبط دیگری نیز با نام دنی بوی (Danny Boy) دست به دست می‌شود. نسخه‌های متعدد و متنوعی از این داستان‌ها حول این عکس شکل گرفته‌اند که در ادامه به آن‌ها می‌پردازیم.

مرد مرموز شیطان و دنی بوی

(بیشتر…)

بیشتر

آیا شیر اسب آبی صورتی است؟

یکی از ادعاهایی که در فضای مجازی انعکاس زیادی یافته است این است که شیر اسب آبی به طور طبیعی صورتی رنگ است. واقعیت این است که اسب آبی شیر صورتی تولید نمی‌کند. این فکت نادرست از دو فکت نامربوط ناشی شده است.

۱- اسب‌های آبی اسید هیپوسودوریک تولید می‌کنند که رنگدانه‌ی نسبتاً قرمز رنگ دارد.

۲- زمانیکه رنگ سفید (رنگ شیر) و قرمز (رنگ اسید هیپوسودوریک) ترکیب می‌شوند رنگ صورتی بوجود می‌آید.

طبق گفته‌ی دیوید واینیک زیست‌شناس، هیچ گواهی از اینکه اسید هیپوسودوریک وارد شیر اسب آبی شود وجود ندارد.

متاسفانه یکی از مشکلات اصلی سایت‌ها و پیج‌هایی که به ارائه‌ی فکت‌های علمی می‌پردازند اهمیت ندادن به منبع و اعتبار مطالب است و به همین دلیل شایعات علمی زیادی از طریق این شبکه‌ها منتشر می‌شود.

شیر اسب آبی صورتی نیست

اسب‌های آبی این ماده‌ی قرمز رنگ را  روی پوست‌شان ترشح می‌کنند که به صورت یک لوسیون طبیعی عمل می‌کند ولی وارد شیرشان نمی‌شود. رنگ شیر اسب‌های آبی مثل دیگر پستانداران سفید یا بژ است هرچند که پوست آن‌ها ممکن است به خاطر ترشح اسید هیپوسودوریک قرمز شود. تصویری که در این شایعه‌ی رسانه‌ای به عنوان شیر اسب آبی منتشر می‌شود نیز در واقع نوعی شیر توت‌فرنگی است که در سال ۲۰۱۰ در یک وبسایت منتشر شده است.

شایعه

(بیشتر…)

بیشتر

دو مردمک در یک چشم، واقعیت یا افسانه؟

لیو چونگ مردی است که معمولاً از او به عنوان نمونه‌ای از انسان‌های با دو مردمک چشم نام برده می‌شود و از عکس مجسمه‌ی مومی وی که در موزه‌ی ریپلی لندن قرار دارد نیز استفاده می‌شود و در توضیحات آن آورد شده است که در سال ۹۹۵ میلادی به وزارت یک ایالت در چین رسیده است. با وجود اینکه مجسمه‌ی مومی لیو چونگ دارای چهار چشم است ولی این نمی‌تواند مدرکی برای وجود چنین بیماری باشد چون با وجود اینکه تمامی بیماری‌های مشابه ذکر شده دارای مدارک و عکس‌هایی هستند هیچ تصویر مستند پزشکی از وجود چنین بیماری‌ای وجود ندارد. شایعه بودن این مسئله باعث شد که صفحه‌ی بیماری دومردمک یا مردمک چشم دوتایی از ویکیپدیا حذف شود.

مجسمه لیو چونگ با دو مردمک در یک چشم

مردمک چشم دوتایی یا چشم شیطانی عبارتی است که در بسیاری از وبسایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی به عنوان یک فکت شگفت‌انگیز دست به دست شده است. اما واقعیت این است که وجود دو مردمک در یک چشم امکان‌پذیر نیست. برای این حالت هر کدام از مردمک‌ها باید عضله‌های تنگ کننده‌ی مجزا داشته باشند که امکان باز و بسته شدن آن را فراهم کنند. منشا این فکت غیرواقعی احتمالاً به متون قرن دوازدهم برمی‌گردد. وجود دو مردمک در یک چشم از نظر علم پزشکی غیرممکن است ولی بیماری‌هایی وجود دارد که شباهت دوری با این قضیه دارند. این بیماری‌ها عبارتند از:

  • بیماری ناهمرنگی عنبیه یا هتروکرومیا که در واقع تفاوت در رنگ عنبیه است.
  • بیماری کولوبوما که در آن یک حفره در یکی از اجزای چشم وجود دارد.
  • بیماری پلی‌کوریا بیماری بسیار نادری است که در آن دو منفذ در عنبیه چشم وجود دارد. این بیماری می‌تواند مادرزاد باشد یا اینکه یک بیماری دیگر عنبیه را تحت تأثیر قرار دهد. معمولاً بیماری‌های دیگر با این بیماری اشتباه گرفته می‌شوند. ظاهر این بیماری بسیار متفاوت است که در ادامه مشاهده می‌شود و نمی‌توان از آن به وجود دو مردمک در یک چشم تعبیر نمود.

پلی‌کوریا یا وجود دو منفذ در عنبیه

در پایان با بررسی موارد ذکر شده می‌توان گفت که چنین بیماری‌ای در پزشکی وجود ندارد و این شایعه‌ی علمی ممکن است گزارش خطایی از دیگر بیماری‌های چشم باشد.

شایعه

(بیشتر…)

بیشتر

خوردن هویج باعث تقویت بینایی نمی‌شود

احتمالاً شنیده‌اید که خوردن مقدار زیاد هویج باعث تقویت بینایی می‌شود. این مسئله واقعیت ندارد. این گیاه سرشار از ویتامین A می‌باشد و خوردن آن برای سلامت چشم مفید است ولی تأثیری بر روی بهبود دید چشم ندارد. اما منشأ این شایعه کجاست؟

در جنگ جهانی دوم انگلستان با دستیابی به یک تکنولوژی جدید رادار هواپیما توانست جنگنده‌های آلمانی را بهتر دور کند. وقتی روزنامه‌ها از خلبان‌های انگلیسی پرسیدند که چگونه توانسته‌اند این کار را انجام دهند آن‌ها پاسخ دادند که خوردن مقدار زیاد هويج باعث تقویت بینایی آن‌ها شده است و پخش این شایعه در حدی بوده است که امروزه هم برخی باور دارند که خوردن هویج باعث تقویت بینایی شده و دید در شب را بهبود می‌بخشد. (بیشتر…)

بیشتر

آیا رشد مو و ناخن پس از مرگ واقعیت دارد؟

یک باور قدیمی می‌گوید که رشد مو و ناخن پس از مرگ هم ادامه می‌یابد و این افسانه زمانی حتی بین پزشکان هم تا حدی پذیرفته شده بود. بررسی‌ها نشان داده است که برخلاف باور عامه رشد مو و ناخن پس از مرگ متوقف می‌شود. شاید یکی از دلایل به وجود آمدن این افسانه این باشد که پس از مرگ پوست آب خود را از دست داده و به نظر می‌رسد که ناخن و مو در حال رشد هستند.

شایعه

(بیشتر…)

بیشتر

موجود فضایی رازول، واقعیت یا افسانه؟

در سال ۱۹۴۷ گزارشی به نیروی هوایی ایالات متحده رسید مبنی بر اینکه یک شیء پرنده‌ی نقره‌ای رنگ سقوط کرده است و یک گله‌دار قطعاتی از آن را پیدا کرده و تحویل داده است. روزنامه‌های آمریکا برای اولین بار و آخرین بار خبر پیدا شدن یک بشقاب پرنده را اعلام کردند و این خبر شگفت‌انگیز تمامی رسانه‌ها را درنوردید. فردای روز حادثه دولت اعلام کرد که شیء مورد نظر یک بالون هواشناسی بوده است.

در ۶۵ امین سالگرد این واقعه یک عامل سازمان جاسوسی آمریکا بیان کرد که این حادثه واقعاً رخ داده است و یک بشقاب پرنده در محل حادثه پیدا شده است که توسط این سازمان مخفی نگهداشته شده است. وی گفته بود که این شیء پرنده از این سیاره نبوده است و مدارک مربوط به آن را که در یک محل محرمانه نگهداری می‌شوند دیده است.

نظریه پردازان توطئه که فرصتی بهتر از این را در پیش روی خود نمی‌دیدند اعتقاد داشتند که یک موجود فضایی در این بشقاب پرنده‌ی سقوط کرده پیدا شده است که توسط دولت کالبدشکافی شده و تکنولوژی‌های مدرنی در این بشقاب پرنده پیدا شده است. یک هتل‌دار نیز در رابطه با این حادثه گفته بود که سه شیء دوار با قطر حدود ۱۵ متر توسط سه موجود انسان شکل با قد تنها ۹۰ سانتیمتر اشغال شده بودند. وی بیان کرد که لباس این موجودات فلزی شکل و بسیار صاف بوده است و بر اساس این اظهار نظرها یوفوها و موجودات فضایی با شکل و شمایلی که ما امروزه می‌شناسیم متولد شدند.

امروزه داستان این واقعه با آب و تاب فراوان در میان وبسایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی می‌گردد و عکس‌هایی نیز به آن اضافه می‌شود که برخی از آن‌ها از موزه‌ی ملی یوفو گرفته شده‌اند که برای محققان، مولفان، رسانه‌ها و دانش آموزانی تاسیس شده است که به دنبال اطلاعاتی در مورد یوفوها (اشیای پرنده‌ی ناشناخته) و موجودات فرازمینی می‌گردند. لازم به ذکر است که این عکس‌ها و ماکت‌ها هیچکدام واقعی نبوده و تنها بر اساس ادعاهای مطرح شده از این وقایع ساخته شده‌اند.

بسیاری از کارشناسان بر این باورند که این وقایع تنها برای جلب توجه عموم و خودنمایی مطرح می‌شوند و مبنای علمی ندارند و این سوال را مطرح می‌کنند که اگر فناوری بیگانه‌های فضایی در حدی است که می‌توانند به زمین سفر کنند چرا به صورت مخفیانه این کار را انجام می‌دهند یا چرا بجای ارتباط رسمی و از راه دور، زحمت پیمودن مسافت‌های بسیار دور بین ستاره‌ای را به خود می‌دهند. (بیشتر…)

بیشتر

آیا شکستن قولنج انگشتان دست باعث آرتروز می‌شود؟

یک باور قدیمی در مورد شکستن قولنج انگشتان دست وجود دارد که می‌گوید این عمل به مفاصل دست آسیب زده و منجر به ابتلا به بیماری آرتروز می‌شود ولی شواهد علمی این مطلب را تایید نمی‌کند. به عنوان مثال دکتر دونالد آنگر، در یک مطالعه‌ی شخصی، به‌مدت بیش از شصت سال قولنج مفاصل انگشتان دست چپ خود را شکست، اما درمورد دست راست خود این کار را انجام نداد. نتیجه‌ی مطالعه‌ی وی حاکی از آن بود که آرتریت یا هیچ عارضه‌ی خاصی در دست چپ وی ایجاد نشد. دکتر آنگر به‌خاطر این مطالعه جایزه‌ی ایگ‌نوبل سال ۲۰۰۹ را دریافت کرد.

شایعه

(بیشتر…)

بیشتر

آیا شاخ کرگدن خواص دارویی دارد؟

 یک عدد شاخ کرگدن حدود ۳۰۰ هزار دلار قیمت دارد. تنها دلیل این مسئله این است که در ویتنام فکر می‌کنند شاخ کرگدن سرطان و برخی بیماری‌های دیگر را درمان می‌کند. قیمت این ماده تا ۱۰۰ هزار دلار در هر کیلوگرم می‌رسد که بیشتر از قیمت طلاست. وزن شاخ این حیوان بسته به گونه‌ی کرگدن ۱ تا ۳ کیلوگرم است.

طب سنتی چین ۱۸۰۰ سال پیش به خواص شاخ کرگدن پرداخته بود ولی تجارت آن در داروخانه‌های چین در دهه‌ی ۹۰ متوقف شد ولی در سال ۲۰۰۸ دوباره مبادله‌ی آن شروع به اوج گرفتن کرد به طوری که در سال ۲۰۱۲ تعداد ۶۹۹ عدد کرگدن به خاطر تجارت شاخ‌شان کشته شدند. دلیل اینکه قاچاق شاخ این حیوان دوباره رواج یافت تنها بدین دلیل بود که در ویتنام شایعاتی رواج یافت در مورد اینکه شاخ این حیوان سرطان یک سیاستمدار را درمان کرده است. همچنین استفاده از پودر شاخ کرگدن به عنوان ماده‌ی مخدر مورد علاقه‌ی میلیونرها نیز رواج پیدا کرده است. این بدین دلیل است که فرض می‌شود این ماده توان کبد برای مصرف الکل را بالا می‌برد.

شاخ کرگدن خواص دارویی ندارد

واقعیت این است که شاخ کرگدن مثل مو و ناخن انسان فقط از کراتین ساخته شده است و خواصی که برای آن ذکر شده است حاصل شایعات و توهماتی است که توسط افراد سودجو رواج پیدا کرده است.

شایعه 2copy

(بیشتر…)

بیشتر

آیا هوش ارثی است و هوش بچه از مادر به ارث می‌رسد؟

در بسیاری از سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی فکت این مطلب به کرات انتشار یافته است که هوش ارثی است و هشتاد درصد هوش بچه از مادر به ارث می‌رسد. واقعیت این است که این مطلب پشتوانه‌ی علمی محکمی ندارد. در سال ۱۹۹۶ پروفسور گیلیان ترنر مقاله‌ی دو صفحه‌ای را منتشر کرد که در آن تأکید شده بود که کروموزوم X تأثیر غالبی در هوش و عملکرد هوشمندانه دارد و از آنجاییکه بچه کروموزوم X را تنها از مادر به ارث می‌برد اینگونه فرض شده است که هوش بچه غالباً توسط ژن‌های مادر تعیین می‌شود. با گذشت حدود بیست سال از انتشار این مقاله این موضوع در منابع علمی دیگری بررسی نشده و با وجود انتشار مکرر آن در وبلاگ‌ها و رسانه‌ها، توسط بیولوژیست‌ها و محافل علمی مورد پذیرش قرار نگرفته است. همچنین مشخص نیست که منشأ عدد هشتاد درصدی که برای آن ذکر شده است کجاست چون در مقاله‌ی اصلی عددی برای سهم هوش ذکر نشده است.

از دیگر ایراداتی که به این ادعا وارد است مسئله‌ی توارثی بودن هوش است. وراثت‌پذیری هوش در کودکان از حدود ۲۰ درصد شروع می‌شود و در بزرگسالی به ۸۰ درصد می‌رسد. شاید منشأ ۸۰ درصد ذکر شده در فکت ادعایی، از این یک مقاله‌ی دیگر باشد که در مجله‌ی معتبر نیچر انتشار یافته است ولی در این مقاله تنها به وراثت‌پذیری هوش اشاره شده است نه سهم ژن‌های یکی از والدین در هوش بچه. همچنین مسئله‌ی دیگری نیز که از آن غفلت شده است این است که همسرگزینی معمولاً به صورتی است که بین هوش زوجین تا حد زیادی تناسب برقرار است و زن‌های باهوش معمولاً دارای همسران با هوش بالا هستند که احتمال اینکه فرزند باهوشی داشته باشند را افزایش می‌دهد. در کل می‌توان گفت که تا حد زیادی هوش ارثی است و ممکن است ژن‌های مادر اثر غالب در تعیین آن داشته باشند ولی اینکه هشتاد درصد هوش بچه از مادر به او می‌رسد شایعه است.

(بیشتر…)

بیشتر