برچسب: آگاهی

حالت خودکار مغز

احتمالاً تابحال متوجه شده‌اید که در بعضی فعالیت‌هایی که حرفه‌ای می‌شویم، می‌توانیم بدون فکر کردن آن را انجام بدهیم. مثلا می‌توانیم بدون فکر کردن رانندگی کنیم، ساز بزنیم یا بازی ویدیویی انجام دهیم. اما اگر به آن فعالیت‌ها فکر کنیم الگوی قبلی را از دست می‌دهیم و امکان دارد اشتباه کنیم. دلیل این مسئله چیست؟ جواب مسئله در جزئیات حالت خودکار مغز نهفته است.

مغز ما یک سری روند‌ها را از روز تولد بصورت غیر ارادی انجام می‌دهد، مانند نفس کشیدن و پلک زدن. در گذز زمان وقتی بزرگتر شده و در انجام فعالیت‌های جدید خبره می‌شویم مغز می‌تواند فعالیت‌های جدید را نیز به صورت غیر ارادی انجام دهد، مانند: راه رفتن و غذا خوردن. همچنین وقتی مهارت‌های پیچیده‌تری را مانند ساز زدن، انجام بازی ویدیویی یا رانندگی کردن یاد می‌گیریم.

اسم این حالت مغز Auto Pilot ( در هواپیما به “پرواز خودکار” مشهور است) می‌باشد. در این حالت قسمت خاصی از مغز کل مسئولیت انجام کار (مانند رانندگی) را بر عهده می‌گیرد و بدون اینکه انرژی زیادی برای هم فکری با بقیه قسمت‌ها صرف کند خودش کارش را انجام می‌دهد.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد انسان‌ها بیش از نیمی از عمرشان را در حالت خودکار مغز  سپری می‌کنند.

وقتی که سعی می‌کنیم به آن کار فکر کنیم بین قسمت‌های مختلف مغز تداخل ایجاد می‌شود و مغز از حالت خودکار  خارج می‌شود، در این صورت نمی‌تواند الگوی قبلی را نگه دارد، مثلا ممکن است اگر خیلی عمیق به فرآیند نفس کشیدن فکر کنید آن را از حالت اتوماتیک خارج کنید و دچار اختلال تنفسی شوید، یا اگر خیلی به روند کلاچ و گاز گرفتن فکر کنید کنترل رانندگی را از دست بدهید و ماشین خاموش شود.

این حالت را در مورد ورزش کردن نیز داریم. ورزشکاری که تمرینات زیادی انجام داده است اگر در هنگام مسابقه به جزییات و فرآیند حرکات ورزشی فکر کند ممکن است دستپاچه شود و اشتباهاتی انجام دهد.

(بیشتر…)

بیشتر

چگونه می‌فهمیم کسی به ما زل زده است؟

  • چشم انسان
  • چشم ببر
  • چشم جغد
  • چشم گرگ
  • چشم گوریل
  • چشم لمور

وقتی کسی به ما زل می‌زند حتی اگر بیرون از میدان دید ما باشد آن را احساس می‌کنیم. برخی اوقات این توانایی حتی به گونه‌ای ماورای طبیعی به نظر می‌رسد ولی واقعیت این است که این توانایی ریشه در مرزهای آگاهی ما دارد.

این توانایی خارق‌العاده از سیستمی در مغز ریشه دارد که مختص به کشف نگاه دیگران است. این سیستم “کشف زل زدن” به طور خاصی به «نگاه دیگران به شما» حساس است. بررسی فعالیت سلول‌های مغز نشان داده است وقتی در معرض نگاه دیگران قرار می‌گیرید سلول‌های خاصی از مغز فعالیت شدیدی نشان می‌دهند و مسئله‌ی شگفت‌انگیزتر این است که زمانیکه ناظر تنها چند درجه به چپ یا راست شما نگاه می‌کند این فعالیت مشاهده نمی‌شود.

واقعیت این است که این مسئله به ساختار چشم انسان ارتباط دارد. در واقع تشخیص مرکز تیره‌ی چشم انسان از سفیدی چشم، آسان است درحالیکه برای حیوانات اینگونه نیست. در بسیاری از حیوانات مردمک و عنبیه بیشترِ ظاهرِ بیرونی چشم را می‌پوشانند. همچنین بخش سفیدی چشم حیوانات دیگر در واقع تیره‌تر از انسان است بنابراین انسان بزرگ‌ترین مقدار ناحیه‌ی سفید در چشم را دارد. تفاوت رنگ بین بخش سفید حاشیه‌ای و بخش تیره‌ی مرکزی تشخیص اینکه کسی به شما زل زده است را آسان می‌کند. ما از یک قانون ساده برای این تشخیص استفاده می‌کنیم:

بخش سیاه در مرکز = تماس چشمی

بخش سیاه در سمت راست = نگاه به راست

بخش سیاه در سمت چپ = نگاه به چپ

با فرض ثابت بودن سر، دنبال کردن نگاه انسان در مقایسه با چشم یک گوریل، ببر، میمون لمور، گرگ یا جغد آسان است. چنین چشم‌های غیرقابل ردیابی برای شکارچیان در هنگام شکار کردن ضروری است و بدین خاطر فرگشت یافته‌اند که باید بدون اینکه کشف شوند طعمه را تحت نظر گیرند ولی با توجه به اینکه بقای انسان به همکاری و تلاش با انسانهای دیگر ارتباط داشته است توانایی‌های ارتباطی و هوش برای بقای ما ضروری بوده‌اند و چشم‌های یک شکارچی با توجه به شرایط و فشار طبیعت در اولویت قرار نداشته و فرگشت نیافته‌اند. در تصاویر زیر چشم‌های انسان را با چشم برخی شکارچیان مقایسه کنید.

چشم انسان

چشم انسان

چشم ببر

چشم ببر

چشم جغد

چشم جغد

چشم گرگ

چشم گرگ

چشم گوریل

چشم گوریل

چشم لمور

چشم میمون لمور

(بیشتر…)

بیشتر

هر چه کمتر بدانید فکر می‌کنید بیشتر می‌دانید

از نظر علمی ثابت شده است که هر چه کمتر بدانید فکر می‌کنید بیشتر می‌دانید. به این واقعیت اثر دانینگ-کروگر گفته می‌شود. دو دانشمند به نام‌های دانینگ و کروگر در سال ۱۹۹۹ در دانشگاه کرنل تحقیقی بر روی مهارت‌های گرامری، توانایی استدلال منطقی و شوخ طبعی شرکت کنندگان انجام دادند و متوجه شدند که کسانی که توانایی بسیار ضعیفی در این زمینه‌ها نسبت به دیگران داشتند توانایی‌های خود را بیش از حد تخمین می‌زدند درحالیکه کسانی که ظرفیت‌های بالاتری داشتند مهارت‌های خود را دست کم می‌گرفتند. (بیشتر…)

بیشتر