برچسب: خون

احتمال ابتلا به ایدز

آیا امکان ابتلا به ایدز در یک رابطه‌ی دهانی وجود دارد؟ احتمال ایدز گرفتن در رابطه‌ی جنسی چقدر است؟ سوالات از این دست خیلی متداول هستند. با ما همراه باشید تا احتمال گرفتن ایدز در شرایط مختلف را با هم بررسی کنیم. لازم به ذکر است که اعداد ذکر شده قطعی نیستند و مناقشاتی در مورد آن‌ها وجود دارد ولی ابزار خوبی برای درک خطر ابتلا به ایدز هستند. توجه داشته باشید که احتمال کم به معنی ایمن بودن نیست. با توجه به تأثیرات مرگباری که این بیماری بر روی سلامت شخص می‌گذارد باید احتمالات کم را هم در نظر گرفت.

احتمال ابتلا به ایدز در تماس‌های غیرجنسی

انتقال خون از نظر احتمال ابتلا، قطعی‌ترین و خطرناک‌ترین راه ابتلا به ایدز است و با فاصله‌ی بسیار زیادی از دیگر رقیب‌هایش در صدر قرار گرفته است. احتمال گرفتن ایدز در انتقال خون ۹۰ درصد است. لازم به ذکر است که این انتقال نیازمند اهدا و یا دریافت خون نمی‌باشد بلکه از هر ۱۰ بار تماس خون شخص سالم با خون فرد آلوده ۹ بار شخص سالم ایدز می‌گیرد.

استفاده از سرنگ مشترک

این کار بیشتر در بین معتادات تزریقی رواج دارد و جالب است که از هر ۱۴۹ مورد استفاده از سرنگ مشترک تنها یک مورد انتقال ایدز صورت می‌گیرد.

فرو رفتن سوزن و سنجاق

اگر سوزن یا سنجاق در بدن فرد آلوده فرو رود و سپس وارد بدن شخص سالم گردد احتمال ابتلای شخص به ایدز از حالت قبلی باز هم کمتر بوده و از هر ۳۳۳ بار تنها ۱ بار انتقال ایدز صورت می‌گیرد. این نشان می‌دهد که نگرانی برای انتقال ایدز از طریق استفاده از سوزن ته‌گرد در محل کار تقریباً بی مورد است.

گاز گرفتن، تف انداختن یا پرتاب مایعات بدن

احتمال ایدز گرفتن از طریق مایعات بدن (بجز خون) و حتی استفاده‌ی مشترک از اسباب‌بازی‌های جنسی بسیار ناچیز بوده و می‌توان از آن صرفنظر کرد.

احتمال ایدز گرفتن در روابط جنسی

رابطه دهانی

احتمال ایدز گرفتن در رابطه‌ی دهانی برای شخص ارائه دهنده، کمتر از ۱ در ۲۵۰۰ مورد و برای شخص گیرنده تقریباً صفر است.

رابطه واژنی

ریسک این رابطه با میزان درآمد مردم در کشورها و نیز جنسیت رابطه دارد. خطر ابتلا به ایدز برای کشورهای مرفه کمتر است و در کشورهای فقیر برای مردان بیشتر از زنان است درحالیکه در کشورهای مرفه برای زنان بیشتر است. در رابطه واژنی برای یک زن سالم با مرد آلوده در کشورهای با سطح درآمد بالا ۱ در ۱۲۵۰ مورد و در کشورهای با درآمد کم ۱ در ۳۳۳ مورد، انتقال صورت می‌گیرد. خطر ایدز گرفتن برای مردان سالم با زنان آلوده در کشورهای با درآمد بالا ۱ در ۲۵۰۰ و در کشورهای با درآمد کم ۱ در ۲۶۳ می‌باشد. لازم به ذکر است که این اعداد برای حالتی است که کاندوم استفاده نمی‌شود.

رابطه مقعدی

خطر ابتلا به ایدز از طریق رابطه مقعدی برای شخص فاعل در صورتی که ختنه شده باشد ۱ در ۹۰۹ مورد و در صورتی که ختنه نشده باشد ۱ در ۱۶۱ مورد است. این خطر در صورت انزال برای شخص مفعول ۱ در ۷۰ و در صورت عدم انزال ۱ در ۱۵۴ است. پس می‌توان گفت خطر برای شخص مفعول بیشتر بوده و ختنه نبودن و انزال احتمال انتقال را زیاد می‌کند. در واقع ختنه کردن احتمال انتقال ایدز را در مردان دگرجنس‌گرا (علاقمند به جنس مخالف) ۶۰ درصد کمتر می‌کند. همچنین به طور متوسط رابطه‌ی مقعدی خطرناک‌تر از رابطه‌ی واژنی می‌باشد.

در پایان لازم به ذکر است که استفاده از کاندوم خطر ابتلا به ایدز از طریق رابطه‌ی جنسی را تا ۸۰ درصد کمتر می‌کند.

(بیشتر…)

بیشتر

بدن انسان چه مقدار خون می‌تواند از دست بدهد؟

بدن انسان قادر نیست بدون خون به فعالیت‌های خود ادامه دهد. بیشتر اوقات وقتی ما مقداری خون از دست می‌دهیم بدن می‌تواند با آن کنار بیاید و آن را جبران کند ولی از دست دادن مقدار زیاد می‌تواند کشنده باشد. اما اینکه از دست دادن چه مقدار خون برای انسان خطرناک است را در ادامه بررسی می‌کنیم.

بدن انسان چه مقدار خون دارد؟

بدن یک انسان بالغ دارای ۴٫۵ تا ۵٫۵ لیتر خون است. اگر هیچ خونی در بدن انسان نباشد وزن آن ۸ تا ۱۰ درصد کمتر می‌شود. به عنوان مثال در یک انسان ۵۴ کیلویی وزن خون به ۴٫۴ تا ۵٫۴ کیلوگرم می‌رسد.

در سن ۵ یا ۶ سالگی کودکان به اندازه‌ی بزرگسالان خون دارند ولی چون کوچک‌تر بوده و استخوان‌ها، ماهیچه‌ها و دیگر اعضای آن‌ها کوچک هستند خون آن‌ها درصد زیادی از وزن بدن آن‌ها را تشکیل می‌دهد.

نوزادان تازه بدنیا آمده دارای خون بسیار کمی هستند. آن‌ها دارای حدود ۰٫۲ لیتر خون هستند که در عمل خیلی ناچیز است.

از دست دادن چه مقدار خون باعث مرگ می‌شود؟

زمانیکه یک شریان اصلی قطع می‌شود خون بیشتری از دست می‌رود. بر اساس دسته‌بندی‌های علمی از دست دادن خون بدن به چهار مرحله تفکیک شده است.

دسته‌ی اول

این مرحله کمترین شدت را دارد و مربوط به حالتی است که کمتر از ۱۵ درصد حجمی کل خون بدن از دست برود. زمانیکه یک نفر خون می‌دهد حدود ۸ تا ۱۰ درصد خون بدن خود را اهدا می‌کند. عموماً در این مرحله هیچ نشانه‌ای از کاهش خون بدن مشاهده نمی‌شود هرچند که ممکن است اندکی احساس گیجی به انسان دست بدهد.

دسته‌ی دوم

در این دسته شخص بین ۱۵ تا ۳۰ درصد حجمی خون بدن خود را از دست می‌دهد. در این مرحله نشانه‌های از دست رفتن خون شروع می‌شوند. بدن تلاش می‌کند که مشکل کمبود اکسیژن را جبران کند و ضربان قلب را افزایش می‌دهد تا اکسیژن بیشتری به بافت‌ها برساند. در اینجا شخص احساس ضعف کرده و رنگ پریده می‌شود و دمای سطح بدنش پایین می‌آید.

دسته‌ی سوم

در این دسته شخص حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد کل حجم خون بدن خود را از دست می‌دهد. این مقدار خون اگر جبران نشود شخص می‌میرد و برای زنده ماندن باید خون جدید به بدن تزریق شود. در این مرحله ضربان قلب همچنان بالا مانده ولی فشار خون افت می‌کند. رگ‌های کوچک‌تر کشیده می‌شوند تا جریان خون در مرکز بدن حفظ شود.

دسته‌ی چهارم

دسته‌ی نهایی زمانی است که شخص بیش از ۴۰ درصد از خون خود را از دست بدهد. این مرحله نیازمند کمک‌های سریع و حیات‌بخش می‌باشد وگرنه احتمال مرگ بسیار زیاد است. قلب در این مرحله توانایی حفظ فشار و جریان خون را ندارد و اعضا از کار می‌افتند و بدن وارد حالت اغمای قبل از مرگ می‌شود.

(بیشتر…)

بیشتر

چه مقدار آهن در بدن انسان وجود دارد؟

مردان به طور متوسط ۴ گرم آهن در بدن‌شان دارند و زنان حدود ۳٫۵ گرم که تقریباً به اندازه‌ی ۵ عدد میخ ۵ سانتیمتری است. بچه‌ها نیز معمولاً حدود ۳ گرم و کمتر آهن در بدن‌شان دارند. این ۳-۴ گرم آهن در بدن انسان به صورت همگن در هموگلوبین، بافت‌ها، ماهیچه‌ها، مغز استخوان، پروتئین خون، آنزیم‌ها، فریتین، هموسیدرین و پلاسما پخش شده است.

هموگلبین در بدن انسان بیشترین سهم آهن را دارد. بجز در موارد از دست دادن خون زیاد، بارداری یا جهش رشد که مقدار زیادی آهن نیاز است بدن ما روزانه ۱ تا ۱٫۵ میلی‌گرم آهن در روز نیاز دارد تا مقدار از دست رفته را جبران کند. معمولاً آهن از طریق ادرار، مایع واژن، عرق، مدفوع و اشک‌ها کلاً حدود ۱ تا ۱٫۵ میلی‌گرم در روز دفع می‌شود.

(بیشتر…)

بیشتر

نوشیدن آب زیاد می‌تواند انسان را بکشد

حدود ۶۶ درصد بدن انسان از آب تشکیل شده است. آب به طور دائم از طریق عرق کردن، ادرار، مدفوع و تنفس از بدن دفع می‌شود. جایگزین کردن این آب از دست رفته ضروری است ولی نوشیدن آب زیاد می‌تواند خطرناک باشد.

تاکنون مواردی زیادی از مرگ در اثر نوشیدن آب زیاد گزارش شده است. یک زن ۲۸ ساله کالیفرنیایی در یک مسابقه‌ی نوشیدن آب پس از نوشیدن شش لیتر آب طی سه ساعت با سردرد به خانه برگشت و از مسمومیت آب فوت کرد.

کمبود نمک در خون می‌تواند خطرناک باشد. رسیدن غلظت سدیوم خون به زیر ۱۳۵ میلی‌مول بر لیتر خطرناک است. این عدد باید بین ۱۳۵ و ۱۴۵ میلی‌مول بر لیتر باشد. این کاهش غلظت می‌تواند منجر به مسمومیت آبی شود که عوارض آن سردرد، خستگی، حالت تهوع، استفراغ، تکرر ادرار و سرگیجه است.

کلیه‌ها در بدن انسان مقدار آب، نمک و دیگر محلول‌ها را کنترل می‌کنند. زمانیکه شخص مقدار زیادی آب در یک زمان کوتاه می‌نوشد کلیه نمی‌تواند سریع آن را بیرون برده و خون از آب اشباع می‌شود. در این حالت آب اضافی وارد سلول‌ها شده و آن‌ها را متورم می‌کند.

بیشتر سلول‌ها فضا برای کشیده شدن دارند و انعطاف‌پذیر هستند ولی نورون‌ها اینگونه نیستند. سلول‌های مغزی در یک فضای متراکم قرار دارند و این فضا را با خون و مایع نخاعی مشترک هستند. در داخل فضای مغز هیچ فضایی برای بزرگ شدن و متورم شدن وجود ندارد. این حالت باعث متورم شدن مغز شده که تشنج، کما، توقف تنفس، فتق ساقه مغز و مرگ را بدنبال دارد.

یک کلیه‌ی سالم می‌تواند در یک ساعت ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌لیتر آب را دفع کند و بنابراین یک شخص می‌تواند در ساعت ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌لیتر آب بخورد بدون اینکه آب اضافی در بدنش داشته باشد. اگر انسان در حال دویدن ماراتون باشد استرس این موقعیت، ظرفیت تسویه کلیه را حدود ۱۰۰ میلی‌لیتر در ساعت کمتر می‌کند. بنابراین نوشیدن ۸۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌لیتر آب تحت این شرایط میزان آب بدن را ثابت نگه می‌دارد حتی اگه بدن زیاد عرق کند.

در هنگام تمرین باید میزان عرق کردن را با میزان آب نوشیدن تنظیم کرد بعنوان مثال اگر هر ساعت ۵۰۰ میلی‌لیتر عرق می‌کنید باید همین مقدار آب بنوشید.

(بیشتر…)

بیشتر

پس از مرگ چه اتفاقی برای بدن می‌افتد؟

ما معمولا دوست نداریم به اتفاقاتی که پس از مرگ برای بدن‌مان می‌افتد فکر کنیم ولی سرانجام همه روزی به این وضعیت می‌رسیم. پس از مرگ اتفاقات ناخوشایندی برای بدن می‌افتد. شاید در مورد جمود نعشی شنیده باشید ولی فرآیندهای تجزیه‌ی بیشتری در بدن رخ می‌دهد. که در ادامه به این فرآیندها می‌پردازیم البته سعی کنید متن زیر را در حال غذا خوردن نخوانید.

ثانیه‌های اول

۱- فعالیت مغزی ناگهان زیاد شده و سپس متوقف می‌شود.

۲- دمای بدن هر ساعت حدود ۰٫۹ درجه‌ی سانتیگراد افت می‌کند تا به دمای اتاق برسد.

دقایق اول

۳- سلول‌های بدن به علت کمبود اکسیژن شروع به مردن کرده و سپس تجزیه شدن و نشت کردن آن‌ها شروع می‌شود. شروع فرآیند فساد، تعفن و پوسیده شدن

ساعات اول

۴- کلسیم در ماهیچه‌ها ساخته شده و باعث انقباض می‌شود. این پدیده که جمود نعشی نام دارد تا ۳۶ ساعت ادامه می‌یابد.

۵- در نهایت ماهیچه‌ها شل می‌شوند که باعث می‌شود باقیمامنده‌های ادرار و مدفوع از بدن دفع شوند.

۶- پوست به خاطر خشک شدن منقبض می‌شود. این فرآیند باعث می‌شود اینگونه به نظر برسد که موها و ناخن‌ها در حال رشد هستند.

۷- جاذبه خون را به پایین جمع کرده که باعث می‌شود روشنی پوست کمرنگ شده و لکه‌های قرمز رنگ در آن پیدا شود.

روزهای اول

۸-نقاط سبز رنگ در روی بدن ایجاد می‌شود چون آنزیم‌های اعضای بدن معمولاً به کمک باکتری‌ها شروع به هضم کردن اعضا می‌کنند.

۹- بدن بسیار بدبو می‌شود چون شروع به آزاد کردن مواد شیمیایی مانند پودرسین و کاداورین می‌کند.

هفته‌های اول

۱۰- حشرات بدن را می‌خورند. کرم‌ها می‌توانند ۶۰% بدن را طی یک هفته هضم کنند.

۱۱- رنگ پوست بنفش و سپس سیاه می‌شود چون باکتری‌ها به هضم کردن بدن ادامه می‌دهند.

۱۲- موی بدن می‌ریزد.

ماه‌های اول

۱۳- اگر بدن در دمای ۱۰ درجه‌ی سانتیگراد باشد حدود چهار ماه طول می‌کشد تا بافت‌های نرم تجزیه شوند و تنها اسکلت باقی بماند.

پس از مرگ چه اتفاقی برای بدن می‌افتد؟

(بیشتر…)

بیشتر

در حین بارداری حجم خون در بدن زن به اندازه ۵۰% افزایش می‌یابد

بارداری بار بسیار سنگینی بر روی بدن زنان دارد ولی بدن خانم‌ها برای تحمل این تغییرات زیاد بخوبی فرگشت یافته است. زمانیکه یک خانم باردار می‌شود تنها یک بچه درون شکمش رشد نمی‌کند بلکه باید سیستم پشتیبانی برای جنین را نیز درون خود پرورش دهد. در نتیجه زنان باردار در هفته‌ی بیستم بارداری ۵۰ درصد خون بیشتری نسبت به قبل نیاز دارند. همچنین یک زن باردار باید به اندازه‌ی ۱٫۱۵ نفر کالری دریافت کند تا انرژی مورد نیاز برای رشد بچه را فراهم نماید.

معمولاً گفته می‌شود که یک زن باردار باید به جای دو نفر غذا بخورد. این حرف تا حدی درست است ولی بدین معنی نیست که باید دو برابر یک فرد معمولی کالری مصرف کند بلکه در واقع باید برای ۱٫۱۵ نفر کالری دریافت کند. (بیشتر…)

بیشتر

آیا خوردن خون بی‌خطر است؟

داستان‌ها و فیلم‌های بسیار زیادی در مورد انسان‌هایی که به خون‌آشام تبدیل شده‌اند و برای زنده ماندن نیاز به خوردن خون دارند وجود دارد. در واقعیت هم خوردن خون رایج‌تر از آن چیزی است که به نظر می‌رسد. بسیاری از مردم به دلایل مختلفی خون می‌خورند. ولی آیا از نظر پزشکی خوردن خون بدون خطر است؟

خوردن خون به مقدار بسیار کم (در حد چند قاشق) ضرر ندارد البته این در صورتی است که خون دارای پاتوژن نباشد، پاتوژن به عوامل تولید بیماری گفته می‌شود مانند بیماری‌های مادرزاد و … . ولی در کل خوردن خون به مقدار زیاد برای انسان زهرآگین است و می‌تواند خطر جدی برای سلامت داشته باشد و هر چه بیشتر خورده شود خطر آن بیشتر است.

دلیل این مسئله این است که خون غنی از آهن است و بدن در دفع کردن آهن اضافی از خون با مشکل مواجه است. بهمین خاطر موجودی که به طور دائم خون می‌خورد خطر اوردوز کردن آهن برایش وجود دارد. با وجود اینکه آهن برای تمامی حیوانات و بیشتر جانداران لازم است ولی مقادیر بیش از حد آن می‌تواند زهرآگین باشد. به این حالت هموکروماتوز گفته می‌شود و می‌تواند باعث ایجاد بیماری‌ها و مشکلات متنوعی شود که شامل آسیب به کبد، تجمع سیالات در شش، کمبود آب بدن، فشار خون پایین و مشکلات عصبی گردد.

بدن بسیاری از حیوانات برای هضم کردن خون انطباق یافته است. خفاش خون‌آشام به ورودی آهن بسیار زیادی نیاز دارد که به آن‌ها کمک می‌کند هموگلوبین را برای حمل اکسیژن به بافت‌های بدن بسازند. از آنجاییکه ورودی آهن بیشتر از مقدار مورد نیاز برای بدن خفاش‌هاست آن‌ها یک فرآیند خاص برای رها شدن از مقدار اضافی آهن دارند. خفاش‌ها دارای یک غشاء مخاطی در دستگاه روده‌شان هستند که به عنوان یک سد برای ورود بیش از حد آهن به جریان خون عمل می‌کند.

چون سیستم بدن انسان برای استخراج آهن اضافی فرگشت نیافته است خوردن خون زیاد می‌تواند انسان را بکشد. (بیشتر…)

بیشتر

طولانی‌ترین زمان بارداری در میان حیوانات

فیل‌ها طولانی‌ترین زمان بارداری در بین تمامی حیوانات را دارند. زمان وضع حمل این غول آرام حدود ۲۲ ماه است. زمان بارداری فیل‌ها به طور دقیق بین ۶۴۰ تا ۶۶۰ روز یا تقریباً ۹۵ هفته است. در مقایسه زمان بارداری انسان به طور متوسط ۲۸۰ روز یا ۴۰ هفته است. فیل‌های ماده بین ۶۰ تا ۷۰ سال عمر می‌کنند ولی در کل زندگی‌شان حدود ۴ بچه به دنیا می‌آورند. با وجود اینکه فیل‌ها در هر بار فقط یک بچه به دنیا می‌آورند ولی ۱ تا ۲ درصد فیل‌ها دوقلو به دنیا می‌آورند.

واقعیت‌های شگفت‌انگیزی در مورد زایمان فیل‌ها وجود دارد. زمانیکه یک فیل زایمان می‌کند فیل‌های دیگر یک حلقه‌ی حفاظتی اطرافش تشکیل می‌دهند. در این حالت فیل‌ها خاک و علف را در منطقه‌ی اطراف خود می‌پاشند. این ممکن است برای پنهان کردن بوی خون مادر و بچه باشد تا شکارچی‌هایی مانند کفتار و شیر را جذب نکند. در پایان زایمان، فیل‌ها با شیپور زدن تولد بچه‌ی جدید را اعلام می‌کنند.

طولانی‌ترین زمان بارداری در میان حیوانات متعلق به فیل است

(بیشتر…)

بیشتر

عروس دریایی

۹۵% عروس دریایی از آب تشکیل شده است و اگر در معرض آفتاب قرار گیرد بخار می‌شود. این موجود مغز، خون یا حتی قلب هم ندارد و موجود بسیار ساده‌ای است. یک سیستم عصبی یا شبکه‌ی عصبی اولیه عروس دریایی را قادر می‌سازد که بو کشیده، نور را تشخیص دهد و به محرک‌های دیگر هم واکنش دهد. این موجود ۶۵۰ میلیون سال است که بر روی زمین زندگی می‌کند و قدیمی‌ترین حیوان چندعضوی می‌باشد.

عروس دریایی بیرون از آب

(بیشتر…)

بیشتر

عکس زئوس، جغد نابینا

زئوس جغد نابینا

زئوس (Zeus) یک جغد جارزن (Screech Owl) نابیناست که داخل چشمانش مانند کهکشان‌ها به نظر می‌رسد. چشم‌های ستاره‌ای زئوس حاصل لخته‌های پروتئین و خون هستند و احتمالاً در نتیجه‌ی حمله‌ی یک شکارچی اینگونه شده‌اند. این جغد فقط ۱۰% بینایی دارد و برگرداندن آن به طبیعت ممکن نیست. زئوس در مرکز آموزش حیات وحش در کالیفورنیا زندگی می‌کند. (بیشتر…)

بیشتر