برچسب: ماه

آیینه‌هایی در ماه قرار دارد که با لیزر می‌توان بر روی آن‌ها تاباند

در مأموریت‌های آپولو (آپولو ۱۱، ۱۴ و ۱۵) آیینه‌هایی در ماه کار گذاشته شد. زمانیکه از روی زمین توسط نور لیزر به طرف این آیینه‌ها تابانده می‌شود نور منعکس شده و به زمین بازمی‌گردد. زمان این رفت و برگشت ثبت شده و فاصله‌ی ماه از زمین اندازه‌گیری می‌شود.

آیینه‌هایی در ماه قرار دارد که با لیزر می‌توان بر روی آن‌ها تاباند

اولین آزمایش موفق فاصله‌سنجی لیزر ماه در سال ۱۹۶۲ در MIT انجام شد. در همان سال یک تیم از روسیه نیز این آزمایش را تکرار کرد. برخی از نتایج این آزمایش بلندمدت عبارتند از:

  • ماه با حرکتی مارپیچی به دور زمین، با آهنگ سالانه ۳۸ میلی‌متر در حال دور شدن از زمین است.
  • احتمالاً ماه دارای هسته‌ای مایع با شعاعی به طول تقریباً ۲۰ درصد شعاع خود ماه است.
  • نیروی گرانش بسیار پایدار است: بیشینه حد تغییر ثابت گرانش در طی این آزمایش از ۱۹۶۹، به میزان کمتر از ۱ قسمت در ۱۱۱۰ تعیین شده‌است.
  • نظریه نسبیت عام شکل مدار ماه را با دقت این آزمایش‌ها به‌درستی پیش‌بینی می‌کند.

(بیشتر…)

بیشتر

دانستنی‌های جالب در مورد ماه

واقعیت‌های جذاب زیادی در مورد ماه وجود دارد که در ادامه به برخی از آن‌ها اشاره می‌کنیم که ممکن است دانستن آن‌ها برای‌تان جالب باشد.

  • وزن انسان بر روی ماه حدود یک ششم وزن انسان بر روی زمین است. انسانی که روی زمین ۷۵۰ نیوتن (حدود ۷۵ کیلوگرم) وزن دارد، وزنش بر روی ماه تنها حدود ۱۲۵ نیوتن (۱۲٫۵ کیلوگرم) است. جالب است بدانید جرم این شخص (۷۵ کیلوگرم) در همه جا ثابت است چه در مریخ و چه در زمین و این وزن است که بسته به شتاب گرانش تغییر می‌کند.
  • جای پای فضانوردانی که بر روی ماه قدم گذاشته‌اند برای میلیون‌ها سال آنجا می‌ماند چون هیچ بادی بر روی این قمر نمی‌وزد.
  • دکتر یوگن شومیکیر زمین‌شناسی بود که فضانوردان عملیات آپولو را آموزش داد و به دلیل مشکلات پزشکی نتوانست به آرزوی خود که رفتن به ماه بود برسد. پس از مرگ او بنا به وصیت‌اش خاکسترش در یک ماموریت برای یافتن آب بر روی ماه در سال ۱۹۹۹ بر روی آن قرار گرفت و آخرین آرزویش برآورده شد.
  • نقاط سیاهی که بر روی ماه می‌بینیم در واقع دهانه‌هایی هستند که با بازالت پر شده‌اند که یک ماده‌ی بسیار متراکم است.
  • ماه تنها جرم فضایی است که تاکنون انسان بر روی آن قدم گذاشته است و تاکنون فقط ۱۲ نفر از مردان آمریکایی بر روی آن قدم گذاشته‌اند.
  • مأموریت‌های آپولو ۲۱۶۹ نمونه‌ی سنگ را از ماه به زمین آوردند که وزن کلی آن‌ها ۳۸۲ کیلوگرم بود.
  • آپولو ۱۱ زمانیکه بر روی ماه نشست تنها به اندازه‌ی ۲۰ ثانیه سوخت داشت.
  • لباس‌های فضانوردی که بر روی ماه استفاده می‌شوند بر روی زمین حدود ۸۲ کیلوگرم وزن دارند ولی وزن آن‌ها در آنجا تنها حدود ۱۴ کیلوگرم است.
  • بر روی زمین فقط یک طرف ماه معلوم است و آن طرف دیگر همیشه ناپیداست. تنها ۵۹ درصد از سطح ماه از زمین قابل دیدن است.

(بیشتر…)

بیشتر

سفر به ماه چقدر طول می‌کشد؟

سفر به ماه تاکنون هیجان‌انگیزترین سفری بوده است که بشر تجربه کرده است. تابحال ماموریت‌های مختلفی بر روی ماه انجام گرفته است که همه‌ی آن‌ها بجز یکی، بدون سرنشین بوده‌اند. همچنین وسایل و فناوری‌هایی که برای رسیدن به سطح ماه استفاده شده است متنوع بوده‌اند.

ماموریت‌های بدون سرنشین

کندترین سفری که تا کنون به ماه انجام شده است در سال ۲۰۰۳ انجام گرفته است که در واقع یکی از پیشرفته‌ترین ماموریت‌ها از نظر فناوری می‌باشد. این ماموریت که توسط کاوشگر اسمارت-۱ صورت گرفت یک ماه و دو هفته طول کشید. این مآموریت خیلی کند بود ولی از نظر بازده سوخت بهترین مأموریتی بوده است که تاکنون انجام شده است.

ماموریت‌های با سرنشین

ماموریت‌های آپولو تنها ماموریت‌های باسرنشین به سطح ماه بوده‌اند. ماموریت آپولو ۱۱ که اولین این ماموریت‌ها بود خیلی سریع صورت گرفت. در این مأموریت نیل آرمسترانگ و باز آلدرین اولین انسان‌هایی بودند که قدم بر روی ماه گذاشتند. این مأموریت تنها ۵۱ ساعت و ۴۹ دقیقه طول کشید. پس از سپری کردن ۲ روز و ۲۲ ساعت و ۵۶ دقیقه بر روی ماه، این فضاپیما به زمین بازگشت.

زمین از سطح ماه. تصویر گرفته شده توسط فضاپیمایی آپولو 11 ناسا سفر به ماه

زمین از سطح ماه. تصویر گرفته شده توسط فضاپیمای آپولو ۱۱: ناسا

سریع‌ترین سفر به ماه

تاکنون سریع‌ترین سفر یک فضاپیما که از ماه گذشته است توسط فضاپیمای نیوهورایزنز (افق‌های نو) صورت گرفته است که در واقع مقصد آن پلوتون بود. سرعت این راکت ۱۶٫۲۶ کیلومتر بر ثانیه بود و توانست طی ۸ ساعت و ۳۵ دقیقه فاصله‌ی زمین تا ماه را طی کند. این فضاپیما در سال ۲۰۰۶ مأموریت خود را شروع کرد و در سال ۲۰۱۵ با عبور از کنار پلوتو برنامه‌ی پیش‌بینی شده‌ی خود را با موفقیت انجام داد.

البته لازم به ذکر است که فرود بر روی سطح ماه جزو مأموریت‌های فضاپیمای افق‌های نو نبود و این فضاپیما سرعت خود را برای وارد شدن به مدار ماه کم نکرد.

(بیشتر…)

بیشتر

اولین کلمات بشر بر روی ماه

نیل آرمسترانگ اولین انسانی بود که پا بر روی یک جرم آسمانی دیگر گذاشت. در ۲۰ ژولای ۱۹۶۹ وی در تماس رادیویی با زمین گفت «این یک قدم کوچک برای یک انسان و یک جهش بزرگ برای بشریت است». این گفته سریعاً به بخشی از تاریخ تبدیل شد. صدای این جمله که در واقع اولین کلمات بشر بر روی ماه هستند را در ادامه بشنوید.

این فضانورد آمریکایی در سال ۱۹۳۰ بدنیا آمد و هنگام فرود آمدن بر روی ماه ۳۹ سال داشت. وی در سال ۲۰۱۲ در سن ۸۲ سالگی درگذشت. نیل قبل از فضانوردی، در نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا خدمت می‌کرد.

نیل آرمسترانگ در سوم آبان سال ۱۳۴۸ بهمراه فضانوردان دیگر به ایران آمدند.

(بیشتر…)

بیشتر

پرچم نپال تنها پرچم غیر چهارضلعی جهان

پرچم نپال تنها پرچمی در جهان است که چهارضلعی نیست. این پرچم در واقع دو مثلث است که بر روی هم قرار دارند.

پرچم نپال

پرچم نپال برای اولین بار در ۱۶ دسامبر ۱۹۶۲ به رسمیت شناخته شد. به عنوان پرچم ملی شناخته می‌شود و همچنین دارای تناسب ۵:۴ می‌باشد. شکل اصلی این پرچم به صورت دو مثلث روی هم قرار دارد.

رنگ آبی در این پرچم نماد صلح و هماهنگی است و رنگ زرشکی رنگ ملی کشور نپال است و نشانگر روحیه‌ی شجاع مردم نپال می‌باشد. دو مثلث نمایانگر کوه‌های هیمالیاست و جرم آسمانی موجود در نقشه نمایانگر امید به پایداری نپال تا زمان پایداری خورشید و ماه می‌باشد.

(بیشتر…)

بیشتر

در زمان دایناسورها شبانه‌روز چند ساعت بود؟

طول شبانه‌روز زمین طی ۴٫۵ میلیارد سال عمرش در حال افزایش بوده است و همیشه به شکل کنونی نبوده است. دلیل این واقعیت این است که ماه سرعت چرخش زمین را کم می‌کند. زمین هنگامیکه ماه تشکیل شد خیلی سریع‌تر می‌چرخید و طول شبانه‌روز در آن زمان در حد ۲ تا ۳ ساعت بود و ماه در فاصله‌ی کمتری از زمین قرار داشت و هر ۵ ساعت یکبار به دور زمین می‌چرخید.

دلیل اینکه ماه سرعت چرخش زمین را کم می‌کند به خاطر اثر گرانشی و انتقال گشتاور زاویه‌ای آن می‌باشد. برای درک این قضیه تصور کنید که شخصی روی صندلی چرخانی نشسته است و شما تلاش می‌کنید او را با دستتان متوقف کنید. این باعث می‌شود این شخص اندکی سرعتش کم شود ولی شما هم اندکی جابجا می‌شوید و گشتاور زاویه‌ای پیدا می‌کنید. همین اتفاق هم برای سیستم زمین-ماه می‌افتد و ماه به مانند شخصی که در حال تلاش برای متوقف کردن زمین است اندکی گشتاور زاویه‌ای در مدارش پیدا می‌کند. به همین خاطر سرعت زمین اندکی کم شده و ماه از زمین دور می‌شود. ما می‌توانیم این سرعت را اندازه بگیریم. پنل‌های انعکاسی که در روی ماه نصب شده‌اند به ما اجازه‌ی این کار را می‌دهند. ماه سالانه حدود یک تا دو سانتیمتر از زمین دور می‌شود. همچنین سرعت چرخش زمین در حال کمتر شدن است. این مقدار حدود دو میلی‌ثانیه در هر صد سال است یعنی یک پانصدم ثانیه. بر این اساس طول شبانه‌روز هم به تدریج در حال زیاد شدن است.

طول شبانه‌روز در زمان دایناسورها

دایناسورها بین ۲۵۰ میلیون سال تا ۶۰ میلیون سال پیش بر روی زمین زندگی می‌کرده‌اند. در این زمان طول شبانه‌روز حدود ۲۳ ساعت بوده است.

تأثیر زمین‌لرزه بر طول شبانه‌روز

زمین لرزه‌های بزرگ نیز بر روی طول شبانه‌روز تأثیر می‌گذارند ولی این تأثیر بسیار ناچیز است. این اثر زمین‌لرزه به خاطر تغییر گشتاور اینرسی زمین است که توصیف کننده‌ی میزان جرمی است که در داخل زمین گسترده شده است. قاعده‌ی حفظ گشتاور زاویه‌ای بدین معنی است که تغییر گشتاور اینرسی منجر به تغییر سرعت چرخش می‌شود.

فرض کنید که زمین از تعداد زیادی آجر ساخته شده است. شما می‌توانید موقعیت هر آجر را از محور چرخش زمین اندازه بگیرید. اگر از آن فاصله را به توان دو رسانده و در جرم آجر ضرب کنید و این مقدار را برای تمامی آجرها جمع بزنید گشتاور اینرسی را بدست می‌آورید. اگر آجرها را اندکی جابجا کنید جواب متفاوتی بدست می‌آورید بهمین خاطر است که سرعت چرخش زمین هنگام جابجا شدن مقداری از جرم زمین توسط زمین لرزه تغییر می‌کند.

آینده

ماه و زمین میلیاردها سال دیگر به دور یکدیگر خواهند رقصید. این فرآیند زمانی پایان می‌یابد که طول شبانه‌روز زمین برابر با طول شبانه روز ماه شود. این عدد حدودا برابر ۴۵ روز خواهد بود. این بدین معنی است که ۴۵ روز طول خواهد کشید که ماه یک دور به گرد زمین بچرخد و شبانه‌روز زمین هم ۴۵ برابر شبانه‌روز کنونی طول خواهد کشید. البته تا آن زمان خورشید به یک غول سرخ تبدیل شده است و ما نگرانی‌های جدی‌تر از این مسئله خواهیم داشت. (بیشتر…)

بیشتر

اگر بتوانید یک کاغذ را ۱۰۳ بار تا بزنید ضخامت کاغذ تا شده از جهان مرئی بیشتر خواهد شد

ضخامت کاغذ A4 حدود ۵۰ میکرون است یعنی ۰٫۰۵ میلیمتر. اگر ۲۰ برگه‌ی کاغذ را روی هم قرار دهید ضخامت آن به یک میلیمتر می‌رسد. اما تا زدن کاغذ مسئله‌ای جداست. هر بار که کاغذ را از وسط تا می‌زنید ضخامت آن دو برابر می‌شود. اولین باری که کاغذ تا می‌خورد ضخامت آن به ۰٫۱ میلیمتر می‌رسد. بار دوم به ۰٫۲ میلیمتر و بار هشتم ضخامت کاغذ به ۱۲٫۸ میلیمتر خواهد رسید.

رکورد تا زدن ضخاکت کاغذ

رکورد تا زدن کاغذ ۱۲ بار می‌باشد که حدود یک دهه پیش توسط یک یک دانش آموز دبیرستانی آمریکایی به نام بریتنی گالیوان به ثبت رسید. قبل از اینکه وی این رکورد را به ثبت برساند رکورد تا زدن کاغذ ۷ بار بود و گمان می‌رفت از لحاظ ریاضی غیر ممکن باشد که بیشتر از این مقدار تا زده شود. در ادامه برخی از این اعداد شگفت‌انگیز مربوط به تا زدن کاغذ را بررسی می‌کنیم.

  • سه بار تا زدن کاغذ ضخامتی برابر یک سوزن خواهد داشت.
  • ۱۰ بار تا زدن کاغذ ضخامتی برابر یک دست ایجاد خواهد کرد.
  • ۲۳ بار تا زدن کاغذ از وسط ضخامت یک کیلومتر را ایجاد خواهد نمود.
  • اگر بتوانید کاغذ را ۳۰ بار تا بزنید به فضا می‌رسید و ارتفاع کاغذ شما به ۱۰۰ کیلومتر می‌رسد.
  • ادامه تا زدن تا ۴۲ بار ضخامت کاغذ شما را به ماه خواهد رساند.
  • اگر ۸۱ بار کاغذ را تا بزنید به فاصله‌ی ۱۲۷۷۸۶ سال نوری می‌رسید که بیشتر از شعاع کهکشان اندرومدا می‌باشد.
  • و در نهایت ۱۰۳ بار تا زدن کاغذ شما را از جهان مرئی بیرون خواهد کرد. قطر جهان مرئی حدود ۹۳ میلیارد سال نوری است.
(بیشتر…)
بیشتر

آیا میدانستید انسان قبل از اینکه چمدان چرخ‌دار را اختراع کند به کره ماه سفر کرده است

آیا میدانستید انسان قبل از اینکه چمدان چرخ‌دار را اختراع کند به کره‌ی ماه سفر کرده است. چرخ‌دار شدن چمدان‌ها در دهه‌ی ۹۰ رواج پیدا کرد درحالیکه انسان در سال ۱۹۶۹ به کره‌ی ماه سفر کرد.

آیا میدانستید انسان قبل از اینکه چمدان چرخ‌دار را اختراع کند به کره‌ی ماه سفر کرده است (بیشتر…)

بیشتر

تمامی سیارات منظومه شمسی در فاصله بین زمین و ماه جا می شوند

منظومه شمسی

قطر میانگین سیارات منظومه شمسی بر حسب کیلومتر به صورت زیر می‌باشد:

عطارد: ۴۸۷۹

زهره: ۱۲۱۰۴

مریخ: ۶۷۷۱

مشتری: ۱۳۹۸۲۲

زحل: ۱۱۶۴۶۴

اورانوس: ۵۰۷۲۴

نپتون: ۴۹۲۴۴

مجموع: ۳۸۰۰۰۸

فاصله‌ی میانگین زمین از ماه ۳۸۴۴۰۰ کیلومتر است و اگر تمامی سیارات منظومه شمسی را در این فاصله جای دهیم ۴۳۹۲ کیلومتر هم اضافه بوده و خالی می‌ماند. (بیشتر…)

بیشتر

قمرهای مشتری

آیو قمر مشتری

سایه‌ی آیو بر روی مشتری

مشتری دارای حداقل ۶۷ ماه است که ۱۶ تای آن‌ها قطری بیش از ۱۰ کیلومتر دارند. چهار ماه از بزرگ‌ترین ماه‌های مشتری آیو، اروپا، گانیمد و کالیستو هستند که قمرهای گالیله‌ای نامیده می‌شوند چون گالیله ستاره‌شناس ایتالیایی آن‌ها را در سال ۱۶۱۰ بوسیله‌ی تلسکوپ پیدا کرد. آیو فعال‌ترین جرم منظومه‌ی شمسی بوده و دارای ۴۰۰ آتشفشان فعال می‌باشد. (بیشتر…)

بیشتر