برچسب: میدان دید

چگونه می‌فهمیم کسی به ما زل زده است؟

  • چشم انسان
  • چشم ببر
  • چشم جغد
  • چشم گرگ
  • چشم گوریل
  • چشم لمور

وقتی کسی به ما زل می‌زند حتی اگر بیرون از میدان دید ما باشد آن را احساس می‌کنیم. برخی اوقات این توانایی حتی به گونه‌ای ماورای طبیعی به نظر می‌رسد ولی واقعیت این است که این توانایی ریشه در مرزهای آگاهی ما دارد.

این توانایی خارق‌العاده از سیستمی در مغز ریشه دارد که مختص به کشف نگاه دیگران است. این سیستم “کشف زل زدن” به طور خاصی به «نگاه دیگران به شما» حساس است. بررسی فعالیت سلول‌های مغز نشان داده است وقتی در معرض نگاه دیگران قرار می‌گیرید سلول‌های خاصی از مغز فعالیت شدیدی نشان می‌دهند و مسئله‌ی شگفت‌انگیزتر این است که زمانیکه ناظر تنها چند درجه به چپ یا راست شما نگاه می‌کند این فعالیت مشاهده نمی‌شود.

واقعیت این است که این مسئله به ساختار چشم انسان ارتباط دارد. در واقع تشخیص مرکز تیره‌ی چشم انسان از سفیدی چشم، آسان است درحالیکه برای حیوانات اینگونه نیست. در بسیاری از حیوانات مردمک و عنبیه بیشترِ ظاهرِ بیرونی چشم را می‌پوشانند. همچنین بخش سفیدی چشم حیوانات دیگر در واقع تیره‌تر از انسان است بنابراین انسان بزرگ‌ترین مقدار ناحیه‌ی سفید در چشم را دارد. تفاوت رنگ بین بخش سفید حاشیه‌ای و بخش تیره‌ی مرکزی تشخیص اینکه کسی به شما زل زده است را آسان می‌کند. ما از یک قانون ساده برای این تشخیص استفاده می‌کنیم:

بخش سیاه در مرکز = تماس چشمی

بخش سیاه در سمت راست = نگاه به راست

بخش سیاه در سمت چپ = نگاه به چپ

با فرض ثابت بودن سر، دنبال کردن نگاه انسان در مقایسه با چشم یک گوریل، ببر، میمون لمور، گرگ یا جغد آسان است. چنین چشم‌های غیرقابل ردیابی برای شکارچیان در هنگام شکار کردن ضروری است و بدین خاطر فرگشت یافته‌اند که باید بدون اینکه کشف شوند طعمه را تحت نظر گیرند ولی با توجه به اینکه بقای انسان به همکاری و تلاش با انسانهای دیگر ارتباط داشته است توانایی‌های ارتباطی و هوش برای بقای ما ضروری بوده‌اند و چشم‌های یک شکارچی با توجه به شرایط و فشار طبیعت در اولویت قرار نداشته و فرگشت نیافته‌اند. در تصاویر زیر چشم‌های انسان را با چشم برخی شکارچیان مقایسه کنید.

چشم انسان

چشم انسان

چشم ببر

چشم ببر

چشم جغد

چشم جغد

چشم گرگ

چشم گرگ

چشم گوریل

چشم گوریل

چشم لمور

چشم میمون لمور

(بیشتر…)

بیشتر

اگر انسان دارای چشم عقاب بود

اگر انسان دارای چشم عقاب بود می‌توانست یک مورچه‌ی روی زمین را از بالای یک ساختمان ۱۰ طبقه ببیند. همچنین اشیایی که مستقیم در خط دید او قرار می‌گرفتند بزرگ‌تر به نظر رسیده و همه‌ی اشیا رنگ‌های بسیار جذاب با تنوع باورنکردنی داشتند.

چشم عقاب قادر است چهار تا پنج برابر مسافت دورتر از چشم انسان را ببیند. چشم عقاب علاوه بر قدرت فوکوس و بزرگنمایی، دید بهتری نیز نسبت به رنگ‌ها دارد. این مسئله در مورد تمامی پرندگان صادق است. عقاب‌ها همچنین توانایی تشخیص نور ماورای بنفش را نیز دارند. ولی ما هیچ راهی برای اینکه بدانیم دیدن رنگ‌های بیشتر چگونه است نداریم. مثل این است که بخواهیم رنگ گوجه را برای کسی که نابینا متولد شده است توضیح دهیم.

میدان دید عقاب‌ها نیز بسیار گسترده است در حدی که می‌توان گفت پشت سرشان را هم می‌بینند. دید چشم عقاب ۳۴۰ درجه است در حالیکه دید چشم انسان ۱۸۰ درجه است. این قابلیت مشکلاتی را نیز با خود بهمراه دارد چون نسبت بالاتری از مغز عقاب‌ها به بینایی تخصیص یافته است و این باعث شده است عقاب‌ها مثل بیشتر پرندگان حس بویایی یا چشایی خیلی خوبی نداشته باشند.

دانشمندان در حال بررسی این مسئله هستند که بتوانند بزودی با عمل جراحی، دید انسان را بهبود بخشیده و قابلیت آن را به نصف توانایی چشمان عقاب برسانند. (بیشتر…)

بیشتر