برچسب: میلیمتر

آیا اتم قابل دیدن است؟

از ۲۵۰۰ سال پیش که دموکریتوس برای اولین بار نظریه‌ی اتم را مطرح کرد دیدن اتم‌ها برای بشر همچون رویایی دست‌نیافتنی به نظر می‌رسیده است. نکته‌ی تأسف‌انگیز در این خصوص این بوده است که در مقیاس‌های بسیار کوچک مفهوم «دیدن» معنای خود را از دست می‌دهد و نور نمی‌تواند ذرات با ابعاد کمتر از طول موج خود را بخوبی آشکار کند. یعنی اگر بهترین میکروسکوپ نوری را در اختیار داشته باشید قادر نخواهید بود ذرات با ابعاد کمتر از ۱۰۰ نانومتر را ببینید (هر میلی‌متر برابر ۱ میلیون نانومتر است). لازم به ذکر است که اتم‌ها ابعاد در حد یک دهم نانومتر دارند.

اما شناخت اجزای اتم در قرن گذشته راه‌های جدیدی را به روی ما باز کرد. الکترون نیز مانند نور می‌تواند خاصیت موجی داشته باشد و نکته‌ی بسیار مهم در خصوص آن این است که می‌توان با میدان مغناطیسی سرعت آن را زیاد کرد که به طور متقابل باعث کم شدن طول موج آن می‌شود. این اصل پایه‌ی میکروسکوپ‌های الکترونی را بنا نهاد که از الکترون به جای نور در آن‌ها استفاده می‌شود و لنزهای آن‌ها به جای شیشه از کویل‌های مغناطیسی ساخته شده‌اند.

انواع مختلفی از میکروسکوپ‌های الکترونی ساخته شده است که معروف‌ترین آن‌ها «میکروسکوپ الکترونی روبشی» و «میکروسکوپ الکترونی عبوری» هستند. میکروسکوپ الکترونی روبشی یا SEM یک باریکه‌ی الکترونی را به سطح تابانده و با حرکت دادن آن، سطح را اسکن (روبش) می‌کند و اطلاعات سطحی مختلف و کارآمدی را جمع‌آوری می‌کند. این اطلاعات حتی شامل جنس اتم‌های سطحی و پیوندهای شیمیایی آن‌ها نیز می‌باشد. میکروسکوپ SEM می‌تواند ذرات در حد ۱ نانومتر را آشکار کند ولی هنوز هم با دیدن اتم مقداری فاصله داریم و بهتر است به سراغ غول بزرگنمایی الکترونی یعنی TEM برویم.

میکروسکوپ الکترونی عبوری یا TEM همانطور که از نام آن مشخص است با عبور دادن باریکه‌ی الکترونی از جسم اطلاعات جمع‌آوری می‌کند. بدیهی است برای اینکه الکترون‌ها بتوانند از جسم عبور کنند باید آن را خیلی نازک کنیم. میکروسکوپ‌های الکترونی عبوری نوین می‌توانند تا ۵۰ میلیون برابر بزرگ‌نمایی داشته باشند و اتم‌ها را نیز آشکار کنند. در ادامه تصویری از اتم‌های نیتروژن و بور را مشاهده می‌کنید که توسط این میکروسکوپ آشکار شده‌اند.

(بیشتر…)

بیشتر

قورباغه طلایی برزیلی

قورباغه طلایی برزیلی دومین قورباغه‌ی کوچک نیمکره‌ی جنوبی است. این قورباغه در حالت بالغ تنها حدود ۹٫۷ میلیمتر طول دارد که تقریباً به اندازه‌ی یک مگس خانگی است. این دوزیست شگفت‌انگیز یک رنگ طلایی زیبا دارد که دلیل نام‌گذاری آن را نیز توضیح می‌دهد.

قورباغه طلایی برزیلی

قورباغه طلایی برزیلی ساکن جنگل‌های بارانی آتلانتیک برزیل است. این قورباغه در برگ و گیاهان جنگل زندگی می‌کند و از بی‌مهرگان کوچک تغذیه می‌کند. تعداد این قورباغه‌ها در جاهایی که زندگی می‌کنند زیاد است ولی نابودی زیستگاه آن‌ها باعث شده است که تعداد کل آن‌ها رو به کاهش باشد. (بیشتر…)

بیشتر

قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان متعلق به زنی ایرانی

  • قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان متعلق به زنی ایرانی
  • زن ایرانی دارای قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان

سال ۱۳۸۹ در شهر سوخته در سیستان و بلوچستان اسکلتی کشف شد که دارای یک گوی در حفره‌ی چشمش بود. در نگاه اول این گوی از جنس قیر طبیعی مخلوط با چربی حیوانی بود که به نظر می‌رسید که به عنوان چشم مصنوعی استفاده شده است. این چشم که قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان محسوب می‌شود دارای سیم‌های طلایی با قطر کمتر از نیم میلیمتر بود تا ظاهری شبیه به مویرگ به آن بدهند.

قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان متعلق به زنی ایرانی

اسکلت یافته شده با چشم مصنوعی که در حفره‌ی چشمش قرار داشت.

بررسی‌های بیشتر نشان داد که اسکلت متعلق به زنی ۳۰ ساله است که ۵۰۰۰ سال پیش در شهر سوخته زندگی می‌کرده است. بازسازی چهره‌ی این زن به کمک محققان ایتالیایی و با استفاده از جدیدترین روش‌های کامپیوتری مورد استفاده در علوم انسان‌شناسی و دیرینه‌شناسی انجام شد. به نظر می‌رسید که این زن از طبقه‌ی بالای جامعه و در واقع یک کاهن بوده است.

زن ایرانی دارای قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان

چهره‌ی بازسازی شده‌ی کاهن ایرانی ۳۰ ساله، دارای قدیمی‌ترین چشم مصنوعی جهان

(بیشتر…)

بیشتر

اگر بتوانید یک کاغذ را ۱۰۳ بار تا بزنید ضخامت کاغذ تا شده از جهان مرئی بیشتر خواهد شد

ضخامت کاغذ A4 حدود ۵۰ میکرون است یعنی ۰٫۰۵ میلیمتر. اگر ۲۰ برگه‌ی کاغذ را روی هم قرار دهید ضخامت آن به یک میلیمتر می‌رسد. اما تا زدن کاغذ مسئله‌ای جداست. هر بار که کاغذ را از وسط تا می‌زنید ضخامت آن دو برابر می‌شود. اولین باری که کاغذ تا می‌خورد ضخامت آن به ۰٫۱ میلیمتر می‌رسد. بار دوم به ۰٫۲ میلیمتر و بار هشتم ضخامت کاغذ به ۱۲٫۸ میلیمتر خواهد رسید.

رکورد تا زدن ضخاکت کاغذ

رکورد تا زدن کاغذ ۱۲ بار می‌باشد که حدود یک دهه پیش توسط یک یک دانش آموز دبیرستانی آمریکایی به نام بریتنی گالیوان به ثبت رسید. قبل از اینکه وی این رکورد را به ثبت برساند رکورد تا زدن کاغذ ۷ بار بود و گمان می‌رفت از لحاظ ریاضی غیر ممکن باشد که بیشتر از این مقدار تا زده شود. در ادامه برخی از این اعداد شگفت‌انگیز مربوط به تا زدن کاغذ را بررسی می‌کنیم.

  • سه بار تا زدن کاغذ ضخامتی برابر یک سوزن خواهد داشت.
  • ۱۰ بار تا زدن کاغذ ضخامتی برابر یک دست ایجاد خواهد کرد.
  • ۲۳ بار تا زدن کاغذ از وسط ضخامت یک کیلومتر را ایجاد خواهد نمود.
  • اگر بتوانید کاغذ را ۳۰ بار تا بزنید به فضا می‌رسید و ارتفاع کاغذ شما به ۱۰۰ کیلومتر می‌رسد.
  • ادامه تا زدن تا ۴۲ بار ضخامت کاغذ شما را به ماه خواهد رساند.
  • اگر ۸۱ بار کاغذ را تا بزنید به فاصله‌ی ۱۲۷۷۸۶ سال نوری می‌رسید که بیشتر از شعاع کهکشان اندرومدا می‌باشد.
  • و در نهایت ۱۰۳ بار تا زدن کاغذ شما را از جهان مرئی بیرون خواهد کرد. قطر جهان مرئی حدود ۹۳ میلیارد سال نوری است.
(بیشتر…)
بیشتر

نوزاد کانگورو

طول دوران بارداری کانگورو ۲۱ تا ۳۸ روز است و می‌تواند تا ۴ بچه بدنیا بیاورد. نوزاد کانگورو بسیار کوچک بوده و اندازه بین ۵ تا ۲۵ میلیمتر دارند. نوزادان پس از بدنیا آمدن به درون کیسه‌ی کانگورو رفته و بین ۱۲۰ تا ۴۵۰ روز دیگر در آن رشد می‌کنند.

نوزاد کانگورو

(بیشتر…)

بیشتر