برچسب: کروموزوم

چه مقدار اطلاعات در ژنوم انسان ذخیره شده است؟

ژنوم انسان دارای اطلاعات ژنتیکی کامل بدن است که به صورت توالی دی‌ان‌ای در ۲۳ کروموزوم ذخیره شده است (۲۲ کروموزوم غیرجنسی و یک کروموزوم جنسی). اگر بخواهیم اطلاعات ذخیره شده در توالی دی‌ان‌ای انسان را با اطلاعات کامپیوتری مقایسه کنیم باید چهار جفت‌باز آن را به فرمت دودویی ببریم (صفر و یک). می‌توانیم به هر جفت‌باز ۲ بیت اختصاص دهیم که چهار ترکیب مختلف می‌دهد. یک بایت نمایانگر یک جفت‌باز دی‌ان‌ای است. اگر بخواهیم کل ژنوم انسان را بر حسب بایت بدهیم ۶ ضربدر ده بتوان ۹ جفت‌باز داریم که برابر ۱٫۵ گیگابایت اطلاعات می‌شود که بر روی ۲ سی‌دی قابل ذخیره است. همچنین ۳ ژنوم را می‌توان روی یک دی‌وی‌دی ذخیره کرد.

اطلاعات ذخیره شده در کل ارگانیسم بدن انسان

در ادامه‌ی بحث قبلی سوالات جالبی پیش می‌آید. مثلا اینکه چه مقدار اطلاعات ژنتیکی در کل بدن انسان ذخیره شده است. اطلاعات ژنتیکی انسان تقریباً در تمامی سلول‌های بدن انسان تکرار شده است. تعداد سلول‌های بدن انسان بین ۱۰ تا ۱۰۰ تریلیون برآورد شده است ولی بر اساس یک تخمین ما حدود ۳۷ تریلیون سلول داریم که اگر آن‌ها را در ۱٫۵ گیگابایت ذخیره کنیم حدود ۵۵ تریلیون گیگابایت یا ۱۵۰ زتابایت می‌شود.

تبادل اطلاعات جنسی

چه مقدار اطلاعات ژنتیکی در تولید مثل انسان منتقل می‌شود؟ هر اسپرم انسان هتریوگامت است بدین معنی که فقط یکی از دو کروموزوم جنسی (کروموزوم ایکس یا کروموزوم وای) و فقط یک سری از ۲۲ کروموزوم غیرجنسی را دارد. بنابراین هر اسپرم حاوی حدود ۳ میلیارد باز اطلاعات ژنتیکی است که معادل ۷۵۰ مگابایت است. در هر بار انزال، انسان حاوی ۱۸۰ میلیون اسپرم بیرون می‌ریزد که معادل ۱۳۵ هزار ترابایت است. در عمل لقاح با توجه به اینکه فقط یک اسپرم، تخمک را باردار می‌کند ۷۵۰ مگابایت اطلاعات اسپرم با ۷۵۰ مگابایت اطلاعات دیگر از تخمک ترکیب می‌شود. بنابراین حدود ۹۹٫۹۹۹۹ درصد از اطلاعات منتقل شده در حین تولید مثل جنسی دور ریخته می‌شود.

(بیشتر…)

بیشتر

ردگیری اجداد و تاریخچه‌ی خانوادگی توسط تست دی‌ان‌ای

تست دی‌ان‌ای می‌تواند به شما کمک کند که رد اجداد و تاریخچه‌ی خانوادگی خود را پیدا کنید. بیشتر ما در حد چند نسل اجداد خود را می‌شناسیم ولی معمولاً نمی‌دانیم که هزاران سال پیش که قاره‌ها توسط اقوام و قبیله‌های ماقبل تاریخ پر شده بودند اجداد ما در کجا زندگی می‌کرده‌اند.

طی چند دهه‌ی گذشته تحقیقات چشمگیری توسط متخصصان ژنتیک نشان داده است که دی‌ان‌ای میتوکوندریایی که از مادر به بچه به ارث می‌رسد و دی‌انی‌ای کروموزوم Y که از پدر به بچه‌ها منتقل می‌شود ابزار قابل اعتمادی برای شناسایی تاریخچه‌ی خانوادگی شخصی هستند. این آزمون‌های دی‌ان‌ای می‌توانند در ردیابی پیشینیان آفریقایی، بریتانیایی (انگلیس، اسکاتلند یا ولز) و نیز وایکینگ‌ها و یهودی‌ها کمک کنند. این آزمون توسط بزاق گرفته می‌شود و افرادی در دنیا که خط ژنتیکی مشترکی با شما دارند پیدا می‌شوند. (بیشتر…)

بیشتر

کروموزوم تعیین کننده جنسیت دستشویی

طرح جالبی که برای مشخص کردن دستشویی مردانه از دستشویی زنانه استفاده شده است. کروموزوم XX مربوط به جنسیت مونث (زنان) می‌باشد که بر روی در دستشویی زنانه استفاده شده است و کروموزوم XY مربوط به جنسیت مذکر (مردان) می‌باشد که برای دستشویی مردانه به کار رفته است.

کروموزوم ایکس وای (بیشتر…)

بیشتر

آیا هوش ارثی است و هوش بچه از مادر به ارث می‌رسد؟

در بسیاری از سایت‌ها و شبکه‌های اجتماعی فکت این مطلب به کرات انتشار یافته است که هوش ارثی است و هشتاد درصد هوش بچه از مادر به ارث می‌رسد. واقعیت این است که این مطلب پشتوانه‌ی علمی محکمی ندارد. در سال ۱۹۹۶ پروفسور گیلیان ترنر مقاله‌ی دو صفحه‌ای را منتشر کرد که در آن تأکید شده بود که کروموزوم X تأثیر غالبی در هوش و عملکرد هوشمندانه دارد و از آنجاییکه بچه کروموزوم X را تنها از مادر به ارث می‌برد اینگونه فرض شده است که هوش بچه غالباً توسط ژن‌های مادر تعیین می‌شود. با گذشت حدود بیست سال از انتشار این مقاله این موضوع در منابع علمی دیگری بررسی نشده و با وجود انتشار مکرر آن در وبلاگ‌ها و رسانه‌ها، توسط بیولوژیست‌ها و محافل علمی مورد پذیرش قرار نگرفته است. همچنین مشخص نیست که منشأ عدد هشتاد درصدی که برای آن ذکر شده است کجاست چون در مقاله‌ی اصلی عددی برای سهم هوش ذکر نشده است.

از دیگر ایراداتی که به این ادعا وارد است مسئله‌ی توارثی بودن هوش است. وراثت‌پذیری هوش در کودکان از حدود ۲۰ درصد شروع می‌شود و در بزرگسالی به ۸۰ درصد می‌رسد. شاید منشأ ۸۰ درصد ذکر شده در فکت ادعایی، از این یک مقاله‌ی دیگر باشد که در مجله‌ی معتبر نیچر انتشار یافته است ولی در این مقاله تنها به وراثت‌پذیری هوش اشاره شده است نه سهم ژن‌های یکی از والدین در هوش بچه. همچنین مسئله‌ی دیگری نیز که از آن غفلت شده است این است که همسرگزینی معمولاً به صورتی است که بین هوش زوجین تا حد زیادی تناسب برقرار است و زن‌های باهوش معمولاً دارای همسران با هوش بالا هستند که احتمال اینکه فرزند باهوشی داشته باشند را افزایش می‌دهد. در کل می‌توان گفت که تا حد زیادی هوش ارثی است و ممکن است ژن‌های مادر اثر غالب در تعیین آن داشته باشند ولی اینکه هشتاد درصد هوش بچه از مادر به او می‌رسد شایعه است.

(بیشتر…)

بیشتر

چرا مردان دارای نوک سینه هستند؟

در انسان‌ها یاختهٔ رشدکننده از لحظهٔ لِقاح تا پایان هفتهٔ هشتم، رویان (embryo) نام دارد و پس از آن جنین (fetus) نامیده می‌شود. در ابتدا همه‌ی انسان‌ها در رحم جنسیت مؤنث دارند. اگر کروموزوم Y در جنین وجود نداشته باشد رویان به رشد خود ادامه داده و به صورت دختر متولد می‌شود. اگر کروموزوم Y در رویان وجود داشته باشد هورمون مردانه‌ی تستوسترون رشد کامل سینه‌ها را متوقف کرده و فقط نوک سینه باقی می‌ماند. اگر کروموزوم Y در تولید یک پسر موفق شود این نتیجه‌ی یک مبارزه خواهد بود. در نتیجه پسرها ضعیف‌تر از دخترها متولد می‌شوند و نرخ مرگ آن‌ها اندکی بیشتر است. (بیشتر…)

بیشتر